Leśnik spacerował w lesie. Zauważył je w śniegu. Lepiej uważać

"Niedźwiedzie tropy w Rabskiej Dolinie" – napisali. Leśnicy apelują, by w takich sytuacjach nie podążać śladem zwierzęcia i jak najszybciej oddalić się z miejsca obserwacji.

Choć zima kojarzy się z okresem snu zimowego niedźwiedzi, specjaliści przypominają, że nie wszystkie osobniki zapadają w hibernację. Część z nich może przemieszczać się po lesie nawet w mroźne miesiące. Dlatego znalezienie tropów to zawsze sygnał, by zachować szczególną ostrożność.

Współcześnie niedźwiedź brunatny w Polsce występuje niemal wyłącznie w Karpatach. Najsilniejsze populacje żyją w Bieszczadach, Tatrach oraz w Beskidzie Żywieckim, ale pojedyncze obserwacje zdarzają się też w innych górskich rejonach.

Naukowcy i leśnicy szacują, że w całym kraju żyje ok. 100–120 osobników – to niewielka liczba, co czyni gatunek szczególnie wrażliwym na wszelkie zaburzenia środowiskowe.

Jeszcze kilka stuleci temu niedźwiedzie zamieszkiwały znaczną część polskich terenów leśnych. Dopiero intensywne polowania i zanik naturalnych siedlisk zepchnęły je w obszary górskie. Dziś, dzięki ochronie, populacja stabilizuje się, ale jej rozwój nadal ograniczają czynniki ludzkie – m.in. rozbudowa infrastruktury, presja turystyczna czy fragmentacja lasów.

Tropy niedźwiedzia łatwo rozpoznać, choć niekiedy mogą być mylone ze śladem bosej, dużej ludzkiej stopy. Odciski mają pięć palców, a ich szeroka, masywna "pięta" zdradza wagę zwierzęcia. Tylna łapa dorosłego niedźwiedzia może osiągać nawet ponad 25 centymetrów długości, a jej odcisk bywa bardzo wyraźny, zwłaszcza na świeżym śniegu.

Oprócz tropów w terenie można natrafić także na inne oznaki obecności drapieżnika – zadrapania na pniach drzew, odchody, resztki padliny czy porozrywane mrowiska.

Spotkanie z niedźwiedziem to sytuacja, w której kluczowe są spokój i rozwaga. Leśnicy podkreślają, że najważniejsze jest niedopuszczenie do bezpośredniej konfrontacji. Jeśli natrafimy na świeże tropy, powinniśmy wycofać się tą samą drogą, którą przyszliśmy, nie hałasować i nie próbować podążać dalej.

Bezpośrednia obserwacja niedźwiedzia wymaga zachowania zimnej krwi: należy powoli się oddalić, nie odwracać plecami do zwierzęcia, nie krzyczeć i nie wykonywać gwałtownych ruchów. Ucieczka może wywołać odruch pościgu. Szczególnie niebezpieczne są spotkania z samicą prowadzącą młode – wtedy każdy, nawet niezamierzony ruch człowieka może zostać odebrany jako zagrożenie.

Do lasu warto wchodzić w grupie, poruszać się po oznaczonych szlakach i unikać gęstych, zacisznych miejsc. Istotne jest także odpowiedzialne postępowanie na biwakach czy w rejonach schronisk – resztki jedzenia i śmieci przyciągają drapieżniki, co nie tylko zagraża ludziom, ale również szkodzi samym niedźwiedziom.