Znaleźli fragment czaszki. Odtworzyli potwora sprzed 240 mln lat

• Paleontolodzy z Brazylii odtworzyli wygląd zwierzęcia sprzed 240 mln lat na podstawie skrawka czaszki.
• Sauropia macrorhinus to najmniejszy opisany czworonóg z triasu Ameryki Południowej, o długości do 6 cm.
• Badacze użyli mikrotomografii rentgenowskiej i narzędzi ze sztuczną inteligencją do stworzenia modelu 3D.

Zespół paleontologów z Federalnego Uniwersytetu Santa Maria (UFSM) natrafił na ślad nieznanego gatunku podczas analiz próbek z południa Brazylii. Jak podała Polska Agencja Prasowa, odkrycie miało miejsce w stanie Rio Grande do Sul, a punktem wyjścia okazał się niewielki fragment skamieniałej czaszki. Naukowcy podkreślają, że to rzadki przypadek, gdy tak skromny materiał pozwala odtworzyć wygląd sprzed 240 mln lat i opisać zupełnie nowy gatunek.

Nowo opisane zwierzę otrzymało nazwę Sauropia macrorhinus, a jego opis ukazał się w czasopiśmie "Scientific Reports". Badacze wskazują, że to najmniejszy czworonóg - kręgowiec z triasu środkowego odnotowany na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Ten okres to czas, gdy na Ziemi pojawiały się dopiero pierwsze dinozaury. Odkrycie poszerza katalog wczesnych gadów, pozwalając lepiej zrozumieć różnorodność fauny sprzed setek milionów lat.

Niewielkie rozmiary to klucz do zrozumienia trybu życia S. macrorhinus. Brazylijscy naukowcy oceniają, że długość ciała nie przekraczała 6 cm, co czyniło zwierzę wyjątkowo drobnym w porównaniu z wieloma innymi gadami triasowymi. Szczegóły budowy czaszki – szeroki profil, wydłużone nozdrza i kanciasty pysk – sugerują wyspecjalizowane przystosowania, które mogły ułatwiać funkcjonowanie w ówczesnych ekosystemach.

Rodrigo Mueller z zespołu badawczego wyjaśnił, że kluczowe okazało się uważne przejrzenie skupiska drobnych ziaren skalnych. Jeden z członków ekipy wypatrzył mikroskopijny fragment szczęki, który zainicjował cały projekt rekonstrukcji. Do przygotowania wizualizacji użyto mikrotomografii rentgenowskiej, a następnie wsparcia aplikacji bazującej na sztucznej inteligencji, aby stworzyć trójwymiarowy model kości i zaproponować wygląd całego zwierzęcia.

Naukowcy podkreślają, że znalezisko dotyczyło osobnika młodocianego, o szerokiej czaszce mierzącej niemal 1 cm. Zespół wnioskuje, że S. macrorhinus żywił się drobnymi owadami. O takim trybie odżywiania świadczy kształt zębów oraz niewielkie wymiary czaszki i pyszczka. Te cechy razem budują spójny obraz małego, sprawnego łowcy mikrobezkręgowców.

W badaniach uczestniczyli również specjaliści z Federalnego Uniwersytetu Pampy (Unipampa). Naukowcy zapowiadają kontynuację prac terenowych w gminie Novo Cabrais w stanie Rio Grande do Sul. Celem jest odnalezienie pokrewnych skamielin i poszerzenie bazy danych o wczesnych gadach z triasu środkowego na obszarze dzisiejszej Brazylii. Każdy nowy okaz może potwierdzić lub skorygować wnioski wyciągnięte z pojedynczego fragmentu czaszki.

Opis gatunku i wnioski zespołu stanowią ważny wkład w rekonstrukcję ekosystemów sprzed 240 mln lat. Im więcej takich precyzyjnych odkryć, tym łatwiej układać mozaikę ewolucyjnych zależności między wczesnymi gadami a późniejszymi liniami, które zdominowały erę mezozoiczną.

Źródło: PAP