Mumie gepardów z saudyjskich jaskiń. Badacze odsłonili zaskakujące pochodzenie

• W pięciu jaskiniach koło Arar odkryto siedem zmumifikowanych gepardów z zachowaną tkanką miękką i szkieletami.
• Genomy trzech osobników wskazują, że w Arabii Saudyjskiej żyły co najmniej dwa podgatunki geparda.
• Ustalenia mogą ukierunkować reintrodukcję gatunku na pustyniach Półwyspu Arabskiego.

W 2022 i 2023 r. zespół z National Center for Wildlife w Arabii Saudyjskiej przeszukiwał jaskinie na północy kraju. Zamiast śladów bieżącej fauny natrafił na siedem naturalnie zmumifikowanych gepardów w pięciu jaskiniach w pobliżu miasta Arar. Jak podaje CNN, ciała były w wyjątkowo dobrym stanie, z zachowaną tkanką miękką i kompletnymi szkieletami. Najnowsza analiza genetyczna trzech okazów opublikowana w styczniu w „Communications Earth & Environment” zmienia obraz historii gatunku w regionie.

Dotąd uważano, że w Arabii Saudyjskiej występował wyłącznie gepard azjatycki (Acinonyx jubatus venaticus), dziś krytycznie zagrożony, z nieliczną populacją w Iranie. Tymczasem badacze ustalili, że dwa z najstarszych mumii są genetycznie bliższe gepardowi północnozachodnioafrykańskiemu (Acinonyx jubatus hecki). To pierwszy dowód, że północ Arabii była domem dla wielu linii rodowych tego drapieżnika przez tysiąclecia.

Autorzy pracy wyizolowali kompletne sekwencje genomów z trzech okazów — po raz pierwszy udało się pozyskać DNA z naturalnie zmumifikowanych dużych kotów. Datowanie wskazuje, że dwa analizowane mumie liczą ok. 130 do 1 870 lat, a najstarsze szczątki kotów z jaskiń sięgają ok. 4 tys. lat. Badacze natrafili też na szczątki 54 innych kotów i planują dalsze analizy, by doprecyzować przynależność podgatunkową kolejnych próbek.

To było ogromne zaskoczenie. Odkrycie to stanowi pierwszy udokumentowany przypadek naturalnej mumifikacji u gepardów oraz pierwszy fizyczny dowód na występowanie podgatunków geparda na Półwyspie Arabskim - wskazał główny autor publikacji Ahmed Al Boug z National Center for Wildlife, cytowany przez CNN.

Badacze podkreślają, że korzystanie z jaskiń przez gepardy jest zachowaniem nietypowym. Jednocześnie dodają, że warunki panujące w grotach sprzyjały naturalnej mumifikacji.

Niezależny specjalista ds. dzikiej fauny Adrian Tordiffe zwrócił uwagę, że część szczątków może mieć zaledwie ok. stu lat, co przesuwa granice naszej wiedzy o niedawnej obecności gatunku w regionie. Jeszcze bardziej uderzające jest to, że szczątki wskazują, iż w różnych okresach w tym miejscu żyły różne podgatunki gepardów — ocenił, dodając, że Półwysep Arabski był naturalnym mostem dla gepardów, a nie ekologicznym ślepym zaułkiem. To cenna wskazówka dla planów odtwarzania populacji w środowisku podobnym do tego, w którym koty kiedyś rozmnażały się i rozwijały.

Laurie Marker z Cheetah Conservation Fund podkreśliła znaczenie drapieżników szczytowych dla bioróżnorodności. - Gepardy i inne drapieżniki szczytowe odgrywają ważną rolę w ekosystemie — wskazała, przypominając, że odtwarzanie gatunków w Arabii obejmuje też odbudowę populacji ofiar, jak gazele. Według Ahmeda Al Bouga rozwój dużych obszarów chronionych w regionie ogranicza kluczowe zagrożenia, w tym degradację siedlisk i presję człowieka, co zwiększa szanse na skuteczną reintrodukcję.

Badanie doprecyzowuje chronologię zaniku gepardów na Półwyspie Arabskim i pokazuje, które linie rodowe odniosły tam sukces. Dla planistów ochrony to konkret: można dobierać osobniki pod kątem zgodności ekologicznej z historycznymi populacjami. Autorzy zapowiadają kontynuację analiz pozostałych mumii i fragmentów szkieletów, co może jeszcze precyzyjniej wskazać pochodzenie dawnych mieszkańców pustynnych jaskiń.

Źródło: CNN.