Tajemnica "Wielkiej Niezgodności". Zaginiony miliard lat odnaleziony

• Naukowcy wskazują, że erozja "Wielkiej Niezgodności” mogła rozpocząć się przed epoką "Ziemi-śnieżki".
• Analiza pięciu stanowisk w północnych Chinach pokazuje związek z formowaniem pierwszego superkontynentu.
• Odkrycia opisano w „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS).

Nowe badanie próbuje odpowiedzieć na pytanie, gdzie podział się ok. miliard lat zapisu geologicznego Ziemi. Chodzi o "Wielką Niezgodność" – globalną przerwę między warstwami prekambryjskimi a kambryjskimi, widoczną m.in. w kanionie Kolorado. Jak opisuje serwis ladbible.com, międzynarodowy zespół naukowców skupił się na odsłonięciach w północnych Chinach, by ustalić, kiedy i dlaczego doszło do tak rozległej erozji.

Geolodzy wcześniej sugerowali, że za wszystko może odpowiadać zjawisko zwane "Ziemią-śnieżką". Mowa o teorii mówiącej, że w późnym okresie prekambryjskim cała lub prawie cała powierzchnia Ziemi znajdowała się pod lodem. Potencjalnym winowajcom "zgubienia" miliardów lat miało być również formowanie się Rodinii, superkontynentu powstałego około miliarda lat temu. To właśnie ten proces miał wypiętrzać starsze skały, wystawiając je na działanie erozji.

Międzynarodowy zespół naukowców twierdzi, że dokonał zaskakującego odkrycia. Badacze przeanalizowali pięć miejsc w północnych Chinach, gdzie widoczna jest "Wielka Niezgodność". Ich badania wykazały, że zniszczenie tej warstwy skalnej nastąpiło jeszcze przed wszystkimi wspomnianymi wydarzeniami.

Badacze analizowali pięć stanowisk, gdzie przerwa stratygraficzna jest dobrze widoczna. Wskazują, że najsilniejsza erozja – potwierdzona w zapisach termo- i geochemicznych – łączy się z rozwojem pierwszego "prawdziwego" superkontynentu. To sugeruje, że tektonika i reorganizacja kontynentów mogły uruchomić długotrwałe procesy wynoszenia i wietrzenia, które wymazały ogromny fragment dziejów skorupy. W publikacji w PNAS autorzy podkreślają znaczenie tej luki dla zrozumienia ewolucji życia.

"Wielka Niezgodność" reprezentuje globalnie istotny okres eksponowania kontynentów i erozji, który jest również znaczący ze względu na pierwsze pojawienie się wszystkich głównych typów zwierząt na Ziemi — wskazali badacze, cytowani przez serwis ladbible.com.

"Wielką Niezgodność" po raz pierwszy opisał John Wesley Powell w 1869 r., patrząc na ściany Wielkiego Kanionu. Nowe datowanie proponowane przez zespół przesuwa ciężar dyskusji – od klimatycznego chłodu "Ziemi-śnieżki" ku wcześniejszym zdarzeniom tektonicznym. Autorzy wskazują przedział czasowy ok. 1,8–0,8 mld lat temu jako kluczowy dla rozpoczęcia erozji.

Wyniki z północnych Chin wzmacniają globalny wymiar zjawiska, ale też pokazują, że nie ma jednego prostego mechanizmu. Dalsze badania w innych regionach mogą potwierdzić, czy superkontynentalna tektonika była głównym "wymazywaczem" zapisu, czy tylko jednym z kilku nakładających się procesów. Na razie naukowcy mają mocniejsze przesłanki, by patrzeć na "Wielką Niezgodność" przez pryzmat najwcześniejszych etapów budowy superkontynentów.

Źródło: ladbible.com