Najkrótszy cień w roku. To nie błąd. Spójrz na ziemię
21 czerwca przypada przesilenie letnie, które wyznacza początek astronomicznego lata. To również dzień, gdy Słońce znajduje się najwyżej nad horyzontem, a nasze cienie stają się najkrótsze w całym roku. Wystarczy spojrzeć pod nogi w odpowiednim momencie, by zobaczyć to niezwykłe zjawisko.
Najkrótszy cień w roku będziecie mogli zobaczyć w momencie lokalnego południa słonecznego - czytamy na profilu "Z Głową w Gwiazdach", gdzie Karol Wójcicki zamieścił nowy post.
Przesilenie letnie wyznacza początek astronomicznego lata na półkuli północnej. To właśnie wtedy Słońce osiąga największe oddalenie od równika niebieskiego na północ, a dzień jest najdłuższy w całym roku. Przesilenie letnie w 2026 ma miejsce o godzinie 10:24 czasu polskiego, czyli ledwie dwie godziny przed południem słonecznym.
Dla obserwatorów oznacza to jeszcze jedną ciekawostkę. W okolicach lokalnego południa słonecznego Słońce znajduje się najwyżej nad horyzontem, przez co rzucane przez nas cienie są krótsze niż w jakimkolwiek innym dniu roku.
Nie patrz na zegarek. Liczy się południe słoneczne
Najkrótszy cień nie pojawia się jednak o godzinie 12:00. Kluczowe znaczenie ma tzw. południe słoneczne, czyli moment, gdy Słońce znajduje się najwyżej na niebie nad danym miejscem.
Ponieważ Polska rozciąga się na znacznym obszarze, godzina ta różni się w zależności od regionu kraju.
Przykładowo:
- Białystok – 12:29
- Suwałki – 12:30
- Lublin – 12:31
- Warszawa – 12:37
- Kraków – 12:42
- Łódź – 12:43
- Katowice – 12:45
- Gdańsk – 12:47
- Wrocław – 12:53
- Poznań – 12:54
- Szczecin – 13:03
- Świnoujście – 13:04
To właśnie wtedy warto wyjść na słońce i spojrzeć na swój cień.
W górach cień będzie krótszy niż nad morzem
Ciekawostką jest również fakt, że wysokość Słońca nad horyzontem różni się w zależności od miejsca w Polsce. Im dalej na południe kraju, tym wyżej znajduje się ono na niebie.
W Ustrzykach Górnych podczas południa słonecznego Słońce wzniesie się na wysokość około 64,3 stopnia nad horyzontem. Dla porównania w Jastrzębiej Górze będzie to około 58,6 stopnia. Oznacza to, że osoba o takim samym wzroście rzuci dziś nieco krótszy cień w Bieszczadach niż nad Bałtykiem.
Jedno z najprostszych zjawisk astronomicznych
Najkrótszy cień roku to zjawisko, które każdy może zaobserwować bez teleskopu czy specjalistycznego sprzętu. Wystarczy słoneczna pogoda i kilka minut wolnego czasu w okolicach lokalnego południa.
