Fałszywe newsy uczyniły Londyn nowoczesnym. Wystarczyło w nie uwierzyć

Nieprawdziwe informacje potrafią zmienić bieg rzeczy. Te polityczne zmieniają wyniki głosowania. "Fake news" o szkodliwości szczepionek kosztują zdrowie i życie dzieci. Ale w czasach wiktoriańskiej Anglii wyssana z palca teoria, że brzydkie zapachy zwiastują nadejście śmierci, doprowadziła do pozytywnych zmian w infrastrukturze sanitarnej miast.

Obraz
Źródło zdjęć: © Domena publiczna

Eksperci brytyjskiej królowej Wiktorii równie intensywnie, co nad wielkością Imperium, pracowali też nad poprawą zapachu powietrza. Błędnie zakładano, że pozbywając się brzydkiego zapachu, znikną też roznoszone w nim dżuma, tyfus czy cholera. Mając więc u podstaw błędną teorię, poczęto szukać rozwiązań technicznych mogących wnieść do Londynu czy Birmingham nieco świeżego powietrza.

To historia paradoksu, bo fałszywe przekonanie o źródłach chorób uratowało życie wielu ludzi. A ciężko, krótko i w smrodzie żyło się w czasach, gdzie odchody i śmieci wyrzucano za okno, nie było cmentarzy czy łaźni miejskich, a wodę zamiast z rur, czerpano ze studzienek drążonych koło szamba.

*Zanim Koch i Pasteur posunęli medycynę do przodu, bakterie dziesiątkowały mieszkańców brudnych i cuchnących miast. *Istniejąca od XVI wieku teoria "o morowym powietrzu", właśnie za czasów Wiktorii stała się oczkiem w głowie lekarzy i naukowców. W początkach lat 40. XIX wieku ustalono, skąd biorą się brzydkie zapachy i zaczęto je eliminować. Poniżej krótki dokument o pionierze tej zmiany, Edwinie Chadwicku.

Nastał czas wielkiego sprzątania. Zaczęto tworzyć kanały ściekowe, cmentarze (pomysł wysyłania ciał daleko od miast był ukradziony Francuzom), publiczne szalety, łaźnie miejskie oraz ocynkowane rury z wodą pitną. Brzydki zapach, czyli to nieznośne i groźne morowe powietrze zniknęło. Ale z zapachem także i zmniejszyła się liczba chorujących, co upewniło ekspertów, że dobrze robią - czytamy w serwisie Gizmodo.

*Opierając się o ówczesny "fake news" uczyniono coś pożytecznego. *Stworzono wręcz osobną gałąź wiedzy, poświęconą sanitarnym rozwiązaniom w służbie człowiekowi. Dzięki temu obrazki jak ten poniżej, pokazujący urzędników wydziału zdrowia w Londynie szukających źródeł cholery, zaczęły przechodzić do historii.

Obraz
© The National Library of Medicine

Widziałeś lub słyszałeś coś ciekawego? Poinformuj nas, nakręć film, zrób zdjęcie i wyślij na redakcjao2@grupawp.pl.

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 06.03.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 06.03.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Biały Dom o bezwarunkowej kapitulacji Iranu. To decyzja Trumpa
Biały Dom o bezwarunkowej kapitulacji Iranu. To decyzja Trumpa
Trudna walka w kijowskim zoo. Stawką jest życie 52-letniej gorylicy
Trudna walka w kijowskim zoo. Stawką jest życie 52-letniej gorylicy
W Dobrym Mieście stanęła lodówka społeczna. Wyjątkowa inicjatywa
W Dobrym Mieście stanęła lodówka społeczna. Wyjątkowa inicjatywa
Femke Bol wzięła ślub. Zdecydowała się na czarną suknię
Femke Bol wzięła ślub. Zdecydowała się na czarną suknię
Nie poleciał na wakacje do Egiptu. Trafił prosto do celi
Nie poleciał na wakacje do Egiptu. Trafił prosto do celi
Wojnę z Ukrainą. Rosja zakazuje rekrutacji z tych afrykańskich krajów
Wojnę z Ukrainą. Rosja zakazuje rekrutacji z tych afrykańskich krajów
Pogrzeb Adama Chełstowskiego. Pośmiertny medal od państwowych władz
Pogrzeb Adama Chełstowskiego. Pośmiertny medal od państwowych władz
Pielgrzymi z Polski utknęli w Wietnamie. "Kazali sobie radzić"
Pielgrzymi z Polski utknęli w Wietnamie. "Kazali sobie radzić"
"Najbardziej tajemniczy mieszkaniec lasu". Przypomina kota domowego
"Najbardziej tajemniczy mieszkaniec lasu". Przypomina kota domowego
Pułapka była w Bałtyku. Dramat młodego wieloryba
Pułapka była w Bałtyku. Dramat młodego wieloryba
Kontrola na budowie w Niemczech. Polacy wśród wyzyskiwanych pracowników
Kontrola na budowie w Niemczech. Polacy wśród wyzyskiwanych pracowników