Ceny nie spadną z automatu o podatek VAT. Izba handlu rozwiewa wszelkie wątpliwości

Polska Izba Handlu ostrzega klientów, że ceny w sklepach po obniżce VAT mogą niemiło zaskoczyć. Nie będzie taniej o 5 proc. Zanim produkt trafi do sklepu, przechodzi przez wiele rąk. A pokusa do wykorzystania okazji do podniesienia cen będzie duża.

Obniżki cen w sklepach przez zerowy VAT będą mniejsze od spodziewanych

Źródło zdjęć: © money.pl | Rafał Parczewski

oprac. Damian Słomski

16 stycznia 2022, 14:34

Drożyzna daje się wszystkim we znaki. Rząd, obarczany przez opozycję za rekordową inflację, postanowił ulżyć portfelom Polaków. Zapowiedział obniżkę podatku VAT z 5 do 0 proc. na większość produktów spożywczych pierwszej potrzeby.

Osoby, które spodziewają się, że od lutego z dnia na dzień ceny jedzenia spadną o 5 proc., mocno się rozczarują. Przyznaje to sam wiceprezes Polskiej Izby Handlu (PIH), która jest najważniejszym głosem branżowym w kraju. Maciej Ptaszyński zauważa, że cena na półce nie wynika z arbitralnej decyzji sprzedawcy, a jest wynikiem złożonego procesu, w którym bierze udział wiece podmiotów.

Czytaj więcej: Drogo w sklepach. Zobacz, za co musimy płacić więcej

Liczni eksperci ekonomiczni i praktycy rynku zwracają uwagę, iż część podmiotów łańcucha dostaw może próbować zwiększyć swoją rentowność wykorzystując do tego obniżkę VAT i oferując handlowi, czyli hurtownikom i detalistom produkty w wyższych cenach, co przynajmniej zniweluje efekt obniżonego podatku - wskazuje wiceprezes Maciej Ptaszyński, cytowany przez wiadomoscihandlowe.pl.

WIDEO
Money. To się liczy

Groszowa obniżka

Ptaszyński dodaje, że w efekcie konsumenci tej zmiany nie odczują. Tłumaczy, że obniżenie ceny detalicznej w jednym punkcie zapewne będzie w większości przypadków natychmiast zniwelowane przez stały wzrost cen związany kosztami wytworzenia, transportu, energii itp.

Czytaj więcej: Milion klientów dostało pisma z podwyżką cen prądu. Firma wyjaśnia zamieszanie

Przedstawiciel PIH przypomina, że zapowiadaną przez rząd obniżką VAT będą objęte artykuły niskomarżowe. Są to m.in.: mięso, produkty mleczarskie, warzywa, zboża, tłuszcze jadalne, lody, niektóre napoje oraz owoce tropikalne i cytrusowe, ciastka, zupy i buliony, niektóre przyprawy. W ich przypadku zmiany będą groszowe.

Ptaszyński postrzega obniżkę VAT i działania rządu w ramach tarczy antyinflacyjnej jako próbę leczenia objawowego. Nie jest to więc oczekiwane przez wszystkich rozwiązanie systemowe. Sugeruje, że zmniejszaniem podatków można głównie pobudzić konsumpcję, ale nie stłamsić wysoką inflację.

Obniżka VAT w praktyce (symulacja)

W większości przypadków nie ma więc co liczyć na pełne 5 proc. obniżki w porównaniu do obecnych cen. Ekonomiści Credit Agricole szacują, że będzie to raczej o połowę mniejsza przecena.

Czytaj więcej: Kosmiczna cena kanapki na krakowskim lotnisku. "Dwa kroki przed inflacją"

Przykład? Produkt wyceniany teraz na 10,50 zł brutto (przy 5 proc. stawce VAT) w warunkach pełnego przeniesienia obniżki stawki VAT do zera staniałby do 10,00 zł (-4,8 proc.). Eksperci CA oczekują jedynie obniżki do 10,25 zł (-2,4 proc.).

Trzeba pamiętać, że obniżka VAT ma obowiązywać pół roku. Co po tym czasie? Ekonomiści CA spodziewają się, że na ceny zostanie przeniesione 90 proc. podwyżki VAT z 0 do 5 proc. Ostatecznie cena brutto analizowanego produktu mogłaby wynieść 10,71 zł. To oznaczałoby wzrost o 2 proc. w porównaniu do początkowej ceny sprzed obniżki VAT.