Afrykańska tawada pustoszy rzeki w centrum Brazylii. Alarm w stanie Goias

• Inwazyjna tawada (sum afrykański) dominuje w rzekach stanu Goias, m.in. Araguaia i Meia Ponte.
• Eksperci ICMBio wskazują na drapieżnictwo, szybkie rozmnażanie i mętnienie wody przez mieszanie osadów.
• Wzrost populacji gatunku wiąże się z ucieczkami ryb z prywatnych hodowli od lat 80.

W środkowej Brazylii nasila się problem z tawadą, znaną też jako sum afrykański. Gatunek sprowadzony w latach 80. XX w. dziś silnie zasiedla rzeki stanu Goias, wypierając miejscowe ryby i zmieniając warunki środowiskowe. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, brazylijscy biolodzy i eksperci podlegli ministerstwu środowiska alarmują, wskazując na skalę zjawiska i jego konsekwencje dla bioróżnorodności. Największy problem to szybkie tempo rozmnażania oraz wszystkożerność ryby, która osiąga do 1,5 m długości.

To zwierzę jest superdrapieżnikiem. Niezwykle żarłoczną rybą, która w dodatku rozmnaża się w bardzo szybkim tempie – przekazała biolożka Raquel Pires ze stanu Goias, gdzie, jak dodała, potwierdzono już dominację tawady w rzece Araguaia.

Badania Instytutu Konserwacji Bioróżnorodności im. Chico Mendesa (ICMBio) wskazują, że liczne osobniki przedostały się do rzek z prywatnych hodowli. To efekt cech uważanych niegdyś za atut w akwakulturze: odporności, łatwej adaptacji i wszystkożerności. W warunkach naturalnych przekłada się to na presję na mniejsze ryby, drobne zwierzęta słodkowodne, a nawet młode ptaki.

Eksperci podkreślają także wpływ mechaniczny: sum afrykański miesza dno, podnosi osady i ogranicza przenikanie światła. Skutkiem jest degradacja siedlisk i warunków do życia dla innych gatunków.

Sum afrykański szkodzi roślinom wodnym, gdyż poprzez ciągłe mieszanie dna rzek i jezior powoduje podnoszenie się osadów. To zaś prowadzi do mętnienia wody i ograniczania dostępu światła - ocenili naukowcy z ICMBio.

Według brazylijskich biologów wzrost liczebności suma afrykańskiego w rzekach stanu Goias wiąże się ze spadkiem populacji lokalnych ryb. Wymieniane są m.in. piranie, menticirrhus oraz gatunki z rodzin lucjanowatych, ukośnikowatych i mandiowatych. To sygnał, że presja drapieżnika i zmiana warunków wodnych przekładają się na realne straty w różnorodności.