Maduro aresztowany. Niepewność młodych ludzi w Wenezueli

• Po aresztowaniu Nicolasa Maduro władzę objęła Delcy Rodríguez, współpracująca blisko z USA.
• Młodzi Wenezuelczycy dzielą się między oczekiwaniem reform a decyzją o wyjeździe z kraju.
• Na ulicach wciąż widać symbole starego porządku, a część pracowników sektora publicznego mówi o przymusowym udziale w wiecach.

Były prezydent Wenezueli Nicolas Maduro został schwytany 3 stycznia 2026 roku w Caracas w trakcie operacji przeprowadzonej przez amerykańskie siły specjalne. Następnie przewieziono go do Stanów Zjednoczonych, gdzie w Nowym Jorku postawiono mu zarzuty w związku z podejrzeniem o działalność narkoterroryzmu i przemyt kokainy na teren USA. Obecnie przebywa w federalnym zakładzie karnym Metropolitan Detention Center w Brooklynie, oczekując na dalsze postępowanie sądowe.

BBC przygląda się życiu w Wenezueli. Dziennikarze relacjonują, że już na lotnisku w Caracas wciąż można zobaczyć plakaty z napisem "poszukiwany", przedstawiające opozycyjnego kandydata Edmundo Gonzaleza, którego opozycja uznała za zwycięzcę wyborów prezydenckich, choć oficjalne wyniki podawały inaczej.

W wielu miejscach miasta stoją ogromne billboardy z twarzą Nicolasa Maduro i hasłem "Chcemy ich z powrotem", co ma pokazywać poparcie niektórych mieszkańców dla jego rządów.

Dwa miesiące po zatrzymaniu byłego prezydenta w Caracas, na wiecu jego zwolennicy nosili koszulki z jego twarzą i głośno wyrażali poparcie. Jednocześnie według dziennikarzy w stolicy panują mieszane emocje - choć na głównych zgromadzeniach słychać lojalistyczne okrzyki, poza nimi wiele osób prywatnie mówi o swoich obawach i niezadowoleniu z obecnej sytuacji politycznej w kraju.

Mamy konstytucyjnego prezydenta do końca kadencji, który jest teraz ofiarą, jeńcem wojennym w wojnie, której Wenezuela nie rozpoczęła, naszym priorytetem jest go odzyskać - powiedział Alí Rodríguez, który popiera Maduro.

Po aresztowaniu Nicolasa Maduro Delcy Rodríguez objęła tymczasowe kierownictwo kraju i zaczęła współpracować ze Stanami Zjednoczonymi.

Amerykanie i wenezuelski rząd przywrócili kontakty dyplomatyczne, a USA podkreślają poprawę stosunków, wskazując na zwolnienie części więźniów politycznych i porozumienia dotyczące przemysłu naftowego oraz wydobycia surowców.

Jednak wielu młodych Wenezuelczyków uważa, że poza usunięciem Maduro niewiele się tak naprawdę zmieniło. Krytycy zwracają uwagę na brak ustalenia terminu nowych wyborów oraz na to, że osoby ze starych władz wciąż zajmują ważne stanowiska w państwie.

Elena (imię zmienione) powiedziała dziennikarzom BBC, że władze w Wenezueli wymagają gruntownego oczyszczenia. Wskazuje na ministra spraw wewnętrznych Diosdado Cabello i ministra obrony Vladimira Padrino Lópeza, mówiąc, że "najbardziej symbolizują terror" i wciąż zajmują ważne stanowiska. "Musimy się ich pozbyć. To nie podlega negocjacjom" – dodaje.

Elena opisuje też presję, jaką państwo wywiera na pracowników. Tysiące osób dostaje polecenia udziału w wiecach rządowych pod groźbą sankcji. Sama otrzymała za obecność 150 dolarów bonusu do pensji wynoszącej 120 dolarów, natomiast dwie koleżanki nie dostały dodatku, bo nie poszły na wiec.

Ana (imię zmienione), 25-letnia nauczycielka z Maracaibo, zarabia 250 dol. i planuje wyjazd do Hiszpanii. - Chcę zarabiać pieniądze i mieszkać w miejscu, w którym jest prąd. Większość moich przyjaciół musiała uciekać z kraju - powiedziała BBC.

Stany Zjednoczone przedstawiły trzystopniowy plan dla Wenezueli, obejmujący stabilizację, odbudowę i w dalszej perspektywie transformację kraju, ale nie podały konkretnych dat nowych wyborów. Część aktywistów traktuje ten plan jako możliwą drogę wyjścia z kryzysu.

Prawniczka i opozycyjna działaczka Maria Oropeza, która w 2024 roku transmitowała na żywo swoje zatrzymanie i trafiła do więzienia El Helicoide, zauważa widoczne zmiany po interwencji USA.

Wcześniej niemal niemożliwe było protestować lub trzymać transparent, teraz się to zmienia. Na wielu wenezuelskich uczelniach studenci coraz częściej wyrażają swoje zdanie - mówi Oropeza.

Na Uniwersytecie Centralnym w Caracas studenci założyli ruch społeczny o nazwie Ratujmy Wenezuelę, który chce stopniowego powrotu do wolnych wyborów bez wywoływania konfliktów. Domagają się też lepszego finansowania uczelni oraz rozwiązania problemów z prądem i innymi podstawowymi usługami.

Jak mówi 26‑letni Samuel Arias, problemem jest brak energii w kraju bogatym w ropę. - To absurd, że jako kraj z największymi rezerwami ropy mamy takie deficyty. Wczoraj nie miałem prądu przez sześć godzin. To paraliżuje gospodarkę - podkreśla. W jego opinii wielu ludzi popiera polityczną liderkę Maríę Corinę Machado, która w 2025 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla za walkę o prawa demokratyczne w Wenezueli.

Nie wszyscy Wenezuelczycy zgadzają się z interwencją Stanów Zjednoczonych. Bliźniaczki Daya i Dana, 25 lat, związane z lewicą, boją się, że nowe umowy naftowe i górnicze nie poprawią życia zwykłych ludzi. "Dla gospodarki to dobre w makroskali, ale wciąż mamy wysoką inflację, nierówności i niskie pensje" – mówi Daya.

Dodaje też, że nie można zgadzać się na ingerencję obcej siły wojskowej w sprawy suwerennego państwa.