Od września w szkołach zakaz smartfonów i nowa podstawa programowa

• Nowa podstawa programowa obejmie w 2026/2027 przedszkola oraz klasy I i IV szkół podstawowych, a później kolejne roczniki.
• W szkołach podstawowych zacznie obowiązywać ustawowy zakaz korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych na lekcjach, przerwach i zajęciach.
• Edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowa, ale moduł o zdrowiu seksualnym będzie tylko dla chętnych po pisemnej rezygnacji z udziału.

Od nowego roku szkolnego 2026/2027 system oświaty czeka pakiet zmian: od podstawy programowej, przez organizację pracy w szkołach, po żywienie i nowe przepisy dotyczące urządzeń elektronicznych. Reforma programowa ma mieć nazwę "Reforma26. Kompas Jutra" i startuje 1 września 2026 r.

Zmiany nie obejmą od razu wszystkich uczniów. Nowa podstawa programowa wejdzie w przedszkolach oraz w klasach I i IV szkół podstawowych, a dopiero w kolejnych latach będzie rozszerzana na następne roczniki. Z kolei od 1 września 2027 r. reforma ma zacząć wchodzić do szkół ponadpodstawowych, także stopniowo od klas pierwszych.

Jak podaje MEN, nowa podstawa programowa ma "porządkować wymagania wobec uczniów, wzmacniać rolę nauczyciela w planowaniu procesu dydaktycznego oraz sprzyjać bardziej angażującej i skutecznej edukacji" - podkreśla resort w informacji o zmianach. W dokumentach pojawiają się m.in. doświadczenia edukacyjne, tydzień projektowy i moduły tematyczne, które mają lepiej pokazywać korelacje między przedmiotami.

W klasach IV–VI do planu zajęć wróci przyroda: trzy godziny tygodniowo, z czego co najmniej dwie w bloku. Dopiero od klasy VII ma się pojawić podział na biologię, chemię, fizykę i geografię. W tych samych klasach technika zostanie przekształcona w zajęcia praktyczno-techniczne, w wymiarze dwóch godzin tygodniowo realizowanych w bloku.

Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych, publicznych i niepublicznych, zacznie obowiązywać ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację oraz nagrywanie dźwięku lub obrazu. Ma działać podczas lekcji, przerw i innych zajęć w placówce, a także na zajęciach edukacyjnych organizowanych poza szkołą, np. na zewnętrznych obiektach sportowych. Zakaz obejmie też przedszkola i oddziały przedszkolne, w tym zajęcia poza terenem placówki.

Wyjątki przewidziano m.in. wtedy, gdy nauczyciel uzna urządzenie za potrzebne do realizacji zajęć lub sprawdzenia wiedzy, gdy konieczny będzie pilny kontakt z rodzicami albo gdy wystąpi bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia.

Uczeń będzie mógł korzystać z urządzenia także za zgodą dyrektora, jeśli uzasadnia to choroba, niepełnosprawność lub szczególne potrzeby związane ze sprzętem specjalistycznym czy aplikacją do monitorowania zdrowia; ten wyjątek dotyczy też przedszkolaków. Szkoły mogą przygotować miejsca do przechowywania urządzeń, a zasady mają określić dyrektorzy; statut trzeba dostosować do 31 grudnia 2026 r.

W szkołach pojawi się obowiązkowa edukacja zdrowotna, ale moduł wiedzy o zdrowiu seksualnym ma być nieobowiązkowy: o udziale zdecydują rodzice lub pełnoletni uczeń, a rezygnacja wymaga formy pisemnej. Zmienią się też przepisy o pracach domowych w podstawówce: w klasach IV–VIII zniesiona będzie możliwość zadawania praktyczno-technicznych prac do wykonania w czasie wolnym, a każda pisemna praca domowa ma być sprawdzona z informacją zwrotną.

Od 1 września 2026 r. mają obowiązywać także nowe zasady żywienia w szkołach i przedszkolach (m.in. więcej warzyw i owoców, ograniczenie dodawanych cukrów w napojach przygotowywanych na miejscu, obowiązkowa potrawa roślinna raz w tygodniu), a resort planuje pilotaż bezpłatnego, państwowego eDziennika od 22 września 2026 r., przy czym nowelizacja ustaw potrzebna do uruchomienia pilotażu czeka na decyzję prezydenta.