Odkryli "ostatnie zaginione miasto Ewangelii". Badacze mają kolejne dowody

• W el-Araj nad Jeziorem Galilejskim archeolodzy znaleźli lampy, monety, narzędzia do makijażu i fragmenty zabudowy.
• Zespół bada stanowisko od dekady i uważa, że właśnie tam znajdowała się biblijna Betsaida, która w okresie rzymskim została przekształcona w polis o nazwie Julias.
• Odkrycia mają też wskazywać, że miejscowości Galilei w czasach rzymskich dobrze prosperowały, wbrew przekonaniu o ubóstwie ich mieszkańców.

Dziesiąty sezon wykopalisk w el-Araj przyniósł liczne znaleziska z różnych okresów. Archeolodzy odkryli m.in. lampy, monety i przedmioty codziennego użytku, a także mury z czasów rzymskich, bazaltowy moździerz oraz połowę kapitelu doryckiego – fragment zwieńczenia kolumny wykonanego w stylu doryckim, który prawdopodobnie zdobił budynek publiczny.

Tegoroczne prace znacząco poszerzyły wiedzę archeologów o el-Araj w okresie rzymskim, od I do III w. Badacze natrafili jednak także na ślady wcześniejszego osadnictwa, które mogą wskazywać na istnienie w tym miejscu osady z epoki hellenistycznej. Odkrycia pozwoliły również lepiej poznać późniejszą zabudowę z czasów osmańskich.

Badacze ustalili, że syryjski właściciel Beit Habek z czasów osmańskich zbudował stajnie bezpośrednio na starszych rzymskich konstrukcjach, nie wykonując fundamentów. Co zaskakujące, kamienne ściany przetrwały w dobrym stanie i do czasu ich odkrycia nie popękały ani się nie zawaliły.

Wśród istotnych znalezisk znalazły się naczynia z kamienia kredowego oraz kilka zachowanych w całości lamp herodiańskich. Tego typu lampy produkowano wyłącznie w Jerozolimie przed 70 r. n.e., dlatego archeolodzy uznają je za wyraźny dowód obecności ludności żydowskiej w mieście w I w. W tym okresie Betsaida została przekształcona w rzymską polis o nazwie Julias.

Dr Steven Notley, dyrektor naukowy wykopalisk, od lat przekonuje, że kolejne sezony badań coraz wyraźniej potwierdzają identyfikację el-Araj z Betsaidą. Jak podkreślił, wszystkie dotychczasowe znaleziska wzmacniają tę tezę i żadne jej nie podważa. Notley przyznał również, że bez trudu może wyobrazić sobie Jezusa spędzającego w tym miejscu dużo czasu, a samą Betsaidę nazywa "ostatnim zaginionym miastem Ewangelii".

Według przekazów biblijnych w Betsaidzie Jezus miał przywrócić wzrok niewidomemu oraz nakarmić tysiące ludzi pięcioma chlebami i dwiema rybami. Z miastem wiązani są także apostołowie Piotr, Andrzej i Filip. Zespół prowadzi wykopaliska w el-Araj od 2016 r., a w poprzednich sezonach odkrył tam m.in. mozaiki, pozostałości kościołów i ściany domów.