Przeleciała blisko Słońca. To ona mogła wywołać "deszcz komet"

• HD 7977 minęła Słońce ok. 2,5 mln lat temu, a nowe analizy zawężają możliwą odległość przelotu.
• Badacze wiążą to zdarzenie z falą komet długookresowych docierających z Obłoku Oorta.
• Hipotezę sprawdzono w symulacjach i porównano z orbitami 112 komet obserwowanych od 1989 r., ale model nie pasuje idealnie do danych.

Pierwsze ustalenia oparto na danych z europejskiej misji Gaia, które pozwalają odtwarzać przeszłe ruchy gwiazd w sąsiedztwie Słońca. W tym przypadku chodzi o HD 7977, gwiazdę typu słonecznego widoczną w gwiazdozbiorze Kasjopei. Według opisywanych analiz do zbliżenia Słońca i HD 7977 doszło ok. 2,5 mln lat temu, choć dokładna odległość pozostaje niepewna.

Jak podaje PAP, wcześniejsze opracowania danych Gaia dawały szeroki zakres możliwej odległości: od 4 tys. do 25 tys. jednostek astronomicznych (j.a.). Nowsze wyniki, przedstawione podczas konferencji Wydziału Astronomii Dynamicznej Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego, wskazują węższy przedział: od 4 tys. do 10 tys. j.a. To nadal daleko w ludzkiej skali, ale w zewnętrznych rejonach Układu Słonecznego taka różnica ma znaczenie dla grawitacyjnych zaburzeń.

Na obrzeżach Układu Słonecznego naukowcy lokują hipotetyczny Obłok Oorta, opisywany jako rezerwuar komet. W materiale wskazano, że może sięgać nawet 100 tys. j.a. od Słońca, a zaczynać już kilka tysięcy j.a. od naszej gwiazdy. Zwykle za główną siłę zmieniającą orbity lodowych obiektów w tym obszarze uznaje się oddziaływanie związane z dyskiem Drogi Mlecznej.

Nathan Kaib z Planetary Science Institute w Tucson oraz Sean Raymond z uniwersytetu Bordeaux zaproponowali, że podczas przelotu HD 7977 jej wpływ grawitacyjny mógł chwilowo przeważyć nad oddziaływaniem galaktycznym. W efekcie część obiektów z Obłoku Oorta miała zostać skierowana ku wewnętrznym rejonom Układu Słonecznego jako komety długookresowe, a Ziemia i teleskopy obserwacyjne miałyby to zauważać do dziś jako końcówkę zjawiska określanego w publikacji jako "deszcz komet".

Aby sprawdzić tę hipotezę, badacze przeprowadzili symulacje komputerowe i wyliczyli, jakich orbit komet należałoby się spodziewać po takim przelocie. Następnie zestawili przewidywania z danymi o 112 kometach długookresowych obserwowanych od 1989 r. W opisie podkreślono różnicę między kometami "nowymi" (pierwszy raz wlatującymi do wewnętrznych rejonów, z okresami orbitalnymi liczonymi w milionach lat) a tymi, które już wielokrotnie wracały i miały krótsze okresy z powodu interakcji grawitacyjnych z planetami.

Wyniki porównania wskazały, że orbity komet przylatujących po raz pierwszy dobrze pasują do scenariusza, w którym HD 7977 wzbudziła falę obiektów z Obłoku Oorta. Jednocześnie starsze komety lepiej zgadzały się z klasycznym wyjaśnieniem opartym na oddziaływaniach galaktycznych. Autorzy zaznaczyli jednak ograniczenie: zgodność modelu z obserwowanym rozkładem orbit nie jest pełna, co może oznaczać brak istotnego procesu w symulacjach albo bardziej złożoną strukturę Układu Słonecznego.

Badacze zwrócili uwagę, że hipotezę da się wkrótce sprawdzić dokładniej, gdy zespół misji Gaia opublikuje kolejne dane o ruchach gwiazd, co pozwoli lepiej odtworzyć trajektorię HD 7977. W materiale wskazano też, że większa liczba obserwacji nowych komet może powiększyć próbkę do analiz. Artykuł z wynikami przyjęto do druku w "The Planetary Science Journal" i udostępniono również w serwisie arXiv.