Tadeusz Lutak skończył 108 lat. To najstarszy żyjący Polak

Tadeusz Lutak ma bardzo bogatą przeszłość. Walczył w kampanii wrześniowej 1939 roku, należał do Armii Krajowej, uciekł z niewoli oraz Wehrmachtu, gdzie został przymusowo wcielony.

We wrześniu 1938 roku bohater naszej opowieści został przydzielony do kompanii czołgów Vickers jako goniec motocyklowy. W tym samym roku uczestniczył w zajęciu Śląska Cieszyńskiego, Orawy i Spiszu, co było jednym z pierwszych kroków w jego wojskowej karierze.

Podczas polskiej wojny obronnej we wrześniu 1939 roku brał udział w walkach 121 Kompanii Czołgów Lekkich w ramach 10 Brygady Kawalerii. W bitwie pod Jordanowem pełnił rolę gońca pomiędzy dowódcą brygady płk. Stanisławem Maczkiem a dowódcą kompanii por. Stanisławem Rączkowskim, poruszając się na motocyklu Sokół 600.

W lasach pod Biłgorajem, według własnej relacji, lub w pobliżu Starego Dzikowa, dostał się do niewoli niemieckiej. Udało mu się jednak zbiec z transportu kolejowego pod Pilznem. Od 1940 roku zaangażował się w działalność konspiracyjną w ramach Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej.

Działalność konspiracyjna

Został zaprzysiężony do podziemnej organizacji wojskowej w Żarnowej przez Józefa Lutaka ps. Orzeł i Stanisława Mikulskiego ps. Żmija. Na wiosnę 1940 roku zgłosił się do pracy przy budowie niemieckiego tunelu schronowego pod Żarnowską Górą, co miało zapewnić mu ochronę przed wywozem na roboty do III Rzeszy.

Po zakończeniu prac nad tunelem uniknął rozstrzelania, zastępując polskiego furmana w niemieckiej służbie frontowej podczas agresji III Rzeszy na ZSRR w 1941 roku. Został wcielony do formacji pomocniczej Wehrmachtu, ale przed upływem dwóch miesięcy zbiegł i przedostał się z pięcioma krajanami pieszo w rodzinne strony.

Był członkiem grupy dywersyjnej Stanisława Mikulskiego. W ramach organizacji wywiadowczo-dywersyjnej kryptonim "Ruch" pozyskiwał informacje wywiadowcze i brał udział w akcjach sabotażowych. W 1944 roku został dowódcą drużyny dywersyjnej z Żarnowej w plutonie dywersyjnym Placówki AK Strzyżów.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej wyjechał na Ziemie Odzyskane, a w 1946 roku powrócił w rodzinne strony, gdzie pracował jako rolnik i masarz. Po transformacji systemowej w Polsce zaangażował się w działalność kombatancką jako członek Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych.

W 2001 roku został awansowany na podporucznika WP w stanie spoczynku. W 2019 roku otrzymał Nagrodę Honorową IPN – "Świadek Historii", co jest dowodem uznania dla jego zasług i poświęcenia.

Teresa Kubas-Hul, piastująca funkcję wojewody podkarpackiego, odwiedziła pana Tadeusza i złożyła mu najserdeczniejsze życzenia.

Najstarszą żyjącą Polką jest Jadwiga Żak-Stewart, która w lipcu obchodziła 113 urodziny. Jej wiek jest jednak kwestionowany i nie został potwierdzony przez światową organizację Gerontology Research Group. Wątpliwości nie ma co do Anny Winiarskiej. Oficjalna rekordzistka ma 110 lat i 186 dni (stan na 29 sierpnia 2025). Tadeusz Lutak znajduje się dopiero na 11. miejscu wśród polskich żyjących superstulatków. Drugim mężczyzną w kolejce jest 107-letni Alfons Tomke, działacz Związku Polaków w Niemczech. Według danych GUS na 31 grudnia 2023 roku, w Polsce żyło 7387 stulatków (5602 kobiet i 1785 mężczyzn).

Jeśli chodzi o najdłużej żyjącą Polkę, to była nią Tekla Juniewicz, która dożyła 116 lat i 70 dni. Zmarła 19 sierpnia 2022 w Gliwicach i została pochowana na cmentarzu komunalnym w Gliwicach-Łabędach.