To w Polsce kręgowce wyszły na ląd? Przełomowe odkrycie naukowców

Polscy naukowcy odkryli w Górach Świętokrzyskich najstarsze ślady kręgowców wychodzących na ląd. To odkrycie zmienia nasze rozumienie ewolucji.

Rekonstrukcja wybrzeża morskiego sprzed 400 milionów lat Rekonstrukcja wybrzeża morskiego sprzed 400 milionów lat
Źródło zdjęć: © Facebook, Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy
Anna Wajs-Wiejacka

Najważniejsze informacje

  • Odkrycie dokonane w nieczynnych kamieniołomach w Górach Świętokrzyskich.
  • Ślady ryb sprzed 400 milionów lat dokumentują pierwsze próby życia na lądzie.
  • Badania opublikowano w prestiżowym czasopiśmie „Scientific Reports”.

Jak donosi serwis "Wprost", polscy paleontolodzy dokonali niezwykłego odkrycia w Górach Świętokrzyskich. Odkrycia dokonano w nieczynnych już kamieniołomach piaskowca we wsiach Ujazd i Kopiec w sercu Gór Świętokrzyskich. Znalezione tam skamieniałości to najstarsze na świecie ślady kręgowców, które próbowały wyjść na ląd. Ślady zachowały się dzięki temu, że niemal zaraz po powstaniu, zostały przykryte przez pył wulkaniczny.

Skamieniałości, które odkryto, mają ponad 400 milionów lat. Naukowcy nie znaleźli jednak szczątków ciał, lecz odciski ruchów zwierząt — ślady pyska, tułowia, ogona oraz ciągniętych po podłożu płetw. Te ślady, nazwane Reptanichnus acutori ("czołgający się pionierzy"), pokazują, jak ryby zaczynały eksplorować ląd.

Analiza odcisków ujawniła, że ryby używały pyska do podciągania się na ląd. Co ciekawe, zwierzęta te wykazywały dominację prawej półkuli mózgowej, co jest najstarszym znanym przykładem lateralizacji u kręgowców. Dowodem na to ma być fakt, że podciągając się na pyskach, zwierzęta te miały odchylać się w lewą stronę.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Odkrycie na dnie jeziora. Niski stan wody odsłonił tajemnicę

Może to oznaczać, że w toku ewolucji "leworęczność" – lub "lewołapność" – pojawiła się wcześniej niż powszechna dziś u ludzi praworęczność - czytamy we "Wprost".

Publikacja w „Scientific Reports”

Badania zostały opublikowane w „Scientific Reports”. Autorami odkrycia są naukowcy z Państwowego Instytutu Geologicznego oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego. To odkrycie pokazuje, że proces wyjścia na ląd nie był jednorazowym wydarzeniem, lecz przebiegał równolegle u różnych grup zwierząt.

Odkrycie w Górach Świętokrzyskich przesuwa datę wyjścia kręgowców na ląd o miliony lat wstecz. Pokazuje, że różne zwierzęta testowały różne strategie przetrwania na lądzie, co miało kluczowe znaczenie dla ewolucji życia na Ziemi.

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 24.03.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 24.03.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Dominikanin krytykuje media Rydzyka. "Niszczą ludzi"
Dominikanin krytykuje media Rydzyka. "Niszczą ludzi"
Skandal na Węgrzech. Media ujawniają próbę infiltracji partii TISZA
Skandal na Węgrzech. Media ujawniają próbę infiltracji partii TISZA
Minister Węgier przyznał się do konsultacji z Rosją w sprawach UE
Minister Węgier przyznał się do konsultacji z Rosją w sprawach UE
Tak werbują Rosjanie. Sabotaż nazywają eksperymentem
Tak werbują Rosjanie. Sabotaż nazywają eksperymentem
Zginął w katastrofie wojskowego samolotu. "Powiedział, że nie wróci"
Zginął w katastrofie wojskowego samolotu. "Powiedział, że nie wróci"
Nie żyje syn polityka Polski 2050. Rodzina podała datę pogrzebu
Nie żyje syn polityka Polski 2050. Rodzina podała datę pogrzebu
Rosyjski atak na Lwów. Dron uderzył w kościół UNESCO
Rosyjski atak na Lwów. Dron uderzył w kościół UNESCO
Potomek ofiar zbrodni na Wołyniu. "Nie chcemy żadnej zemsty"
Potomek ofiar zbrodni na Wołyniu. "Nie chcemy żadnej zemsty"
Pogorszenie pogody. Wracają przymrozki i silny wiatr
Pogorszenie pogody. Wracają przymrozki i silny wiatr
Ciała dwóch kobiet w mieszkaniu. Są wyniki sekcji zwłok
Ciała dwóch kobiet w mieszkaniu. Są wyniki sekcji zwłok
Trump "pożytecznym idiotą" Putina. Rosja rozpoczyna wielką ofensywę
Trump "pożytecznym idiotą" Putina. Rosja rozpoczyna wielką ofensywę