To w Polsce kręgowce wyszły na ląd? Przełomowe odkrycie naukowców

• Odkrycie dokonane w nieczynnych kamieniołomach w Górach Świętokrzyskich.
• Ślady ryb sprzed 400 milionów lat dokumentują pierwsze próby życia na lądzie.
• Badania opublikowano w prestiżowym czasopiśmie „Scientific Reports”.

Jak donosi serwis "Wprost", polscy paleontolodzy dokonali niezwykłego odkrycia w Górach Świętokrzyskich. Odkrycia dokonano w nieczynnych już kamieniołomach piaskowca we wsiach Ujazd i Kopiec w sercu Gór Świętokrzyskich. Znalezione tam skamieniałości to najstarsze na świecie ślady kręgowców, które próbowały wyjść na ląd. Ślady zachowały się dzięki temu, że niemal zaraz po powstaniu, zostały przykryte przez pył wulkaniczny.

Skamieniałości, które odkryto, mają ponad 400 milionów lat. Naukowcy nie znaleźli jednak szczątków ciał, lecz odciski ruchów zwierząt — ślady pyska, tułowia, ogona oraz ciągniętych po podłożu płetw. Te ślady, nazwane Reptanichnus acutori ("czołgający się pionierzy"), pokazują, jak ryby zaczynały eksplorować ląd.

Analiza odcisków ujawniła, że ryby używały pyska do podciągania się na ląd. Co ciekawe, zwierzęta te wykazywały dominację prawej półkuli mózgowej, co jest najstarszym znanym przykładem lateralizacji u kręgowców. Dowodem na to ma być fakt, że podciągając się na pyskach, zwierzęta te miały odchylać się w lewą stronę.

Może to oznaczać, że w toku ewolucji "leworęczność" – lub "lewołapność" – pojawiła się wcześniej niż powszechna dziś u ludzi praworęczność - czytamy we "Wprost".

Badania zostały opublikowane w „Scientific Reports”. Autorami odkrycia są naukowcy z Państwowego Instytutu Geologicznego oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego. To odkrycie pokazuje, że proces wyjścia na ląd nie był jednorazowym wydarzeniem, lecz przebiegał równolegle u różnych grup zwierząt.

Odkrycie w Górach Świętokrzyskich przesuwa datę wyjścia kręgowców na ląd o miliony lat wstecz. Pokazuje, że różne zwierzęta testowały różne strategie przetrwania na lądzie, co miało kluczowe znaczenie dla ewolucji życia na Ziemi.