Wskazali najważniejsze obszary na Ziemi. Chodzi o 13 proc. lądów

• Szczególnie ważne obszary zajmują ok. 13 proc. powierzchni lądów na Ziemi.
• Wiele z nich znajduje się w regionach tropikalnych, zwłaszcza w lasach liściastych.
• Na wskazanych terenach mieszka ponad jedna trzecia światowej populacji ludzi.

Międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował dane z Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Badanie objęło dokładnie 33 604 gatunki kręgowców lądowych. Wyniki opublikowano w czasopiśmie "One Earth", a ich rezultatem jest mapa pokazująca najważniejsze obszary dla ochrony przyrody.

Badacze połączyli informacje o występowaniu gatunków i ryzyku ich wyginięcia z danymi na temat zagrożeń związanych z działalnością człowieka. Uwzględnili m.in. wycinkę lasów, rolnictwo, rozwój miast, polowania, zanieczyszczenia, zmiany klimatu oraz gatunki inwazyjne. Wiele wskazanych miejsc leży w strefie tropikalnej, szczególnie w lasach liściastych.

Autorzy badania podkreślają, że ochrona tych terenów wymaga uwzględnienia sytuacji lokalnych społeczności. Na obszarach uznanych za najważniejsze dla kręgowców mieszka ponad jedna trzecia ludzi na świecie.

Wskazanie obszarów o wyjątkowo dużej różnorodności biologicznej, które jednocześnie są zagrożone działalnością człowieka, dostarcza decydentom informacji potrzebnych do przeciwdziałania globalnemu kryzysowi bioróżnorodności – stwierdził współautor publikacji dr Piero Visconti z Międzynarodowego Instytutu Analizy Systemów Stosowanych w Austrii.

Dotychczasowe mapy tzw. hotspotów bioróżnorodności opierały się przede wszystkim na liczbie gatunków endemicznych, czyli występujących naturalnie tylko w konkretnym miejscu. Taki sposób oceny mógł zależeć od granic przyjętego obszaru. Im większy teren analizowano, tym więcej gatunków dało się uznać za endemiczne.

W nowym badaniu powierzchnię lądów podzielono na jednakowe pola. Dla każdego z nich naukowcy ocenili znaczenie występujących gatunków oraz skalę zagrożeń. Dzięki temu sprawdzili także, jak na priorytety ochronne wpływają różne czynniki, zamiast skupiać się głównie na utracie siedlisk wskutek zmian użytkowania ziemi.

Analiza wykazała, że lokalizacja obszarów wymagających ochrony może zmieniać się w zależności od rodzaju presji. Metody skuteczne w jednym regionie nie muszą więc działać w innym. Naukowcy zaznaczyli, że opracowana mapa może być aktualizowana wraz z pojawianiem się kolejnych danych.

Na obecnym etapie narzędzie obejmuje wyłącznie kręgowce lądowe, ponieważ dla tej grupy dostępne były najbardziej szczegółowe informacje. W przyszłości analizę będzie można rozszerzyć na rośliny, owady i inne organizmy. Pozwoliłoby to dokładniej określić globalne priorytety ochrony bioróżnorodności, jak wynika z badania opisanego przez PAP.