Znalazłeś pieniądze lub telefon? Weszły w życie nowe zasady

• Poszukiwania właściciela rzeczy prowadzi teraz starosta właściwy dla miejsca znalezienia.
• Termin odbioru skrócono do 6 miesięcy po wezwaniu imiennym i do roku, gdy właściciel jest nieznany.
• Próg zgłoszenia znalezionej gotówki podniesiono do 5 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Nowelizacja, podpisana 12 lutego, weszła w życie we wtorek 19 maja i obejmie wyłącznie rzeczy znalezione od tego dnia. Zmiany porządkują procedury, aby łatwiej było zwracać zguby oraz rozstrzygać, kiedy przedmiot przechodzi na własność znalazcy. Według PAP rząd akcentował potrzebę uproszczenia ścieżek kontaktu z urzędem i jasnych terminów, co ma ograniczyć spory oraz przyspieszyć zwroty właścicielom.

Kluczowa zmiana w Kodeksie cywilnym to nowe terminy odbioru: sześć miesięcy w razie imiennego wezwania i rok, gdy nie da się ustalić osoby uprawnionej. Po ich upływie rzecz staje się własnością znalazcy, a w przypadku zabytków i materiałów archiwalnych – Skarbu Państwa. Równolegle podniesiono próg kwoty gotówki, którą trzeba zdać staroście: już nie 100 zł, ale 5 proc. minimalnego wynagrodzenia. Mechanizm waloryzacji ma z czasem utrzymywać realną wartość tego limitu.

Zmodyfikowano też właściwość urzędu prowadzącego poszukiwania właściciela. Teraz sprawą zajmuje się starosta według miejsca znalezienia przedmiotu, a nie – jak wcześniej – także według miejsca zamieszkania znalazcy. Zmiana ma uprościć ścieżkę zgłoszenia i ujednolicić praktykę urzędów.

Każdy z nas zgubił kiedyś telefon, klucze, słuchawki czy plecak. Chcemy poprzez te zmiany zwiększyć szansę na ich odzyskanie przez właścicieli - powiedział cytowany przez PAP wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha.

Wprowadzono szczególny tryb dla dokumentów z danymi osobowymi, o ile nie mają one własnych instrukcji postępowania w razie znalezienia. Gdy nie można ustalić właściciela, dokumenty trafiają do starosty, który prowadzi poszukiwania, a po ich bezskutecznym zakończeniu – dokumenty są niszczone. Znalazca przedmiotów niebezpiecznych lub wymagających pozwolenia (w tym broni i amunicji) nie przekazuje ich staroście; ma obowiązek zawiadomić Policję. Rozszerzono też katalog miejsc oddania sprzętu i ekwipunku wojskowego – poza starostą można je zdać w najbliższej jednostce Żandarmerii Wojskowej.

Uregulowano zasady dla rzeczy znalezionych w środkach i budynkach publicznych. Jeśli nie uda się ustalić właściciela, zarządca ma 30 dni na przekazanie przedmiotów staroście (wcześniej były to 3 dni). Nowe przepisy dopuszczają przechowywanie znalezionych środków pieniężnych w walutach obcych w kasie pancernej, skrytce sejfowej lub w banku. Dodatkowo klucze, karty i inne rzeczy dające dostęp do pomieszczeń czy pojazdów, a także dokumenty z danymi – po upływie terminów odbioru – przechodzą na własność powiatu w celu zniszczenia.

Ustawa o rzeczach znalezionych funkcjonuje od czerwca 2015 r., zastępując rozporządzenie Rady Ministrów z 1966 r. Prace nad ustawowym uregulowaniem toczyły się od 2004 r., kiedy Trybunał Konstytucyjny uchylił dekret z 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, przesądzając, że kwestie własności wymagają rangi ustawowej. Jak przypomina PAP, obecna nowela ma zastosowanie do rzeczy znalezionych już po jej wejściu w życie i ma usprawnić realny obieg zgub oraz zwroty do właścicieli.