Naukowy przełom. Odkryto gen wpływający na płeć dziecka

Choć globalnie liczba urodzeń chłopców i dziewczynek jest niemal równa, istnieją rodziny, które mają wyraźną przewagę jednego rodzaju płci wśród dzieci. Naukowcy postanowili zająć się tym zjawiskiem, szukając jego genetycznych uwarunkowań.

Jianzhi Zhang, genetyk ewolucyjny z University of Michigan, od lat analizował to zagadnienie. Jak zauważył, dotychczasowe badania nie potwierdziły jednoznacznie istnienia zmienności genetycznej, która wpływa na stosunek płci wśród ludzi.

- Naukowcy zastanawiają się i badają genetyczne podstawy proporcji płci od dziesięcioleci, ale nie znaleziono jednoznacznych dowodów na zmienność genetyczną, która zmienia proporcję płci u ludzi z około 50:50 - wyjaśnił Zhang.

Dodał również, że niemal wszystkie ludzkie cechy są wynikiem zmienności genetycznej, dlatego brak wpływu mutacji na proporcję płci wydaje się mało prawdopodobny.

Jednym z głównych problemów dotychczasowych badań była trudność w precyzyjnym zmierzeniu proporcji płci u dzieci danej osoby, co utrudniało wykrycie wpływu genetycznego. Aby rozwiązać ten problem, Zhang oraz jego doktorantka, Siliang Song, postanowili przeanalizować dane z UK Biobank, ogromnej bazy danych obejmującej około 500 tysięcy uczestników z Wielkiej Brytanii.

Dzięki temu badaniu udało się zidentyfikować rzadką mutację, oznaczoną jako rs144724107, która zwiększa o 10 procent szansę na urodzenie córki. Mutacja ta występuje jednak u zaledwie 0,5 procent badanych.

Mutacja ta jest ulokowana w pobliżu genu ADAMTS14, który bierze udział w procesie spermatogenezy i zapłodnienia, co może wyjaśniać jej wpływ na proporcję płci. Naukowcy podkreślają jednak, że odkrycie to wymaga dalszych badań, aby potwierdzić jego prawidłowość w innych próbkach populacyjnych.

Dalsza analiza doprowadziła również do zidentyfikowania dwóch innych genów, RLF oraz KIF20B, które mogą odgrywać podobną rolę w regulacji proporcji płci. Odkrycia te są zgodne z tzw. zasadą Fishera, teorią ewolucyjną, według której dobór naturalny promuje te warianty genetyczne, które zwiększają liczebność rzadszej płci w populacji, prowadząc ostatecznie do równowagi.

Czytaj więcej: Nie żyje 15-latka. Zażyła truciznę. Matka mówi o tragicznej pomyłce.

Profesor Zhang wskazał również na potencjalne zastosowania tych badań w rolnictwie. W wielu gałęziach hodowli zwierząt gospodarskich, np. w produkcji jaj czy mleka, preferowana jest jedna płeć, zwykle samice. Genetyczne modyfikacje mające na celu zwiększenie liczby zwierząt tej płci mogłyby przynieść istotne korzyści ekonomiczne, jednocześnie zmniejszając liczbę zwierząt o niższej wartości, takich jak młode samce, które często są eliminowane zaraz po narodzinach.

Chociaż wyniki badania są obiecujące, naukowcy zdają sobie sprawę z trudności, jakie mogą napotkać przy próbach ich weryfikacji. Rzadkość mutacji oraz konieczność analizy dużych grup badanych stanowią wyzwanie dla dalszych badań.