12 minut wystarczyło. Szkielet dinozaura sprzedany za fortunę

• Szkielet "Jodi" ma ok. 3 m wysokości i składa się z ok. 191 skamieniałych elementów.
• Sotheby’s szacuje, że okaz może osiągnąć cenę do 9 mln dolarów.
• Część naukowców obawia się, że prywatny nabywca ograniczy dostęp do cennego materiału badawczego.

Dom aukcyjny Sotheby’s opisywał Jodi jako gotowy do ekspozycji szkielet, składający się z około 191 elementów kostnych, z wyjątkowo dobrze zachowaną, niemal kompletną czaszką. Według domu aukcyjnego jest to jeden z zaledwie trzech takich szkieletów Nanotyrannus znanych nauce. Podczas aukcji w Nowym Jorku okaz sprzedano za 47,3 mln dolarów, choć wcześniej spodziewano się uzyskania co najmniej 9 mln dolarów.

Okaz znaleziono w Montanie na terenie należącym do ranczerki Jodi Pierson. Później wydobył go paleontolog komercyjny Clayton Phipps, który odkrył także słynną skamieniałość "Dueling Dinosaurs". Skamieniałość przedstawia szczątki Nanotyrannusa i triceratopsa, które mogą wskazywać, że oba dinozaury stoczyły ze sobą walkę. Znaleziono ją w 2006 r., około 13 km od miejsca odkrycia Jodi.

Przez lata badacze uznawali Nanotyrannusa za młodocianą formę Tyrannosaurus rex. Dopiero badania Lindsay Zanno i Jamesa Napoliego zakończyły trwający dziesięciolecia spór o to, czy były to odrębne rodzaje dinozaurów. Oba żyły w tym samym okresie geologicznym, ok. 67 mln lat temu.

Megan Jacobs, paleontolożka z University of Portsmouth, wyjaśniła w audycji "Today" na antenie BBC Radio 4, że Nanotyrannus był znacznie mniejszy i smuklejszy od T. rexa. Miał także zęby przypominające ostrza, przystosowane do rozcinania mięsa.

Szkielet Jodi zaprezentowano jako młodego T. rexa podczas międzynarodowych targów sztuki Frieze Masters w Londynie w październiku 2023 r. Było to jeszcze przed opublikowaniem badań, które potwierdziły odrębność rodzaju Nanotyrannus.

Aukcja wywołała pytania o dostęp do cennych znalezisk. Po sprzedaży szkieletu T. rexa o przydomku Gus za rekordowych 50,1 mln dolarów badacze przekonywali, że takie okazy powinny być wystawiane w miejscach dostępnych publicznie, gdzie można je swobodniej badać. Steve Brusatte z University of Edinburgh uznał perspektywę zniknięcia Jodi z przestrzeni publicznej za zatrważającą.

Dopiero dowiedzieliśmy się, że Nanotyrannus rzeczywiście istniał, a teraz jeden z najlepszych szkieletów ma zostać sprzedany temu, kto zaoferuje najwyższą cenę. Zatrważająca jest myśl, że może zniknąć w magazynie kolekcjonera, zamiast być wystawiany w muzeum, gdzie mógłby zachwycać i inspirować zwiedzających – powiedział BBC paleontolog Steve Brusatte.

Megan Jacobs wskazała jednak, że wydobywanie takich skamieniałości wymaga czasu, wysiłku i pieniędzy. Zauważyła też, że wiele okazów ostatecznie trafia do miejsc dostępnych publicznie. Tożsamość nabywcy Jodi nie została ujawniona. Nie wiadomo również, czy szkielet będzie dostępny dla badaczy i zwiedzających.