Chiny szykują ustawę o "jedności etnicznej". Eksperci ostrzegają
Pekin zapowiada nowe przepisy promujące "jedność etniczną" i modernizację przez integrację. Cytowane przez serwis BBC, organizacje praw człowieka widzą w tym utrwalenie polityki asymilacji mniejszości.
Xi Jinping
Najważniejsze informacje
- Ustawa ma obniżać status języków mniejszości i rozszerzać obowiązek nauki po mandaryńsku.
- Przepisy obejmą też sferę religijną i edukacyjną, wzmacniając kontrolę partii nad "jednością".
- Krytycy wiążą projekt z przyspieszeniem "sinizacji" w Tybecie, Xinjiangu i Mongolii Wewnętrznej.
Nowa ustawa o promowaniu "jedności etnicznej i postępu" ma zostać przyjęta podczas dorocznej sesji Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych. Według władz to krok do "modernizacji dzięki większej jedności" i ujednolicenia działań regionów. Jak opisuje BBC, eksperci oraz organizacje praw człowieka wskazują jednak, że dokument usankcjonuje politykę ograniczania tożsamości mniejszości i przyspieszy ich asymilację z kulturą Han.
Projekt przewiduje m.in. obniżenie rangi języków mniejszości na rzecz mandaryńskiego, rekomenduje brak barier dla małżeństw mieszanych oraz nakłada na rodziców obowiązek wychowywania nieletnich w lojalności wobec partii. W szerokim ujęciu zakazuje czynów uznanych za szkodzące "jedności etnicznej". To wpisuje się w linię Xi Jinpinga na "sinizację religii", czyli podporządkowanie praktyk religijnych definicji chińskich wartości nadanej przez partię.
Chiny kontra USA. Czy będzie wojna? "Na coś się szykują. Kupują złoto nieoficjalnymi drogami"
Badacz z University of Pennsylvania Aaron Glasserman ocenia, że władze podnoszą dotychczasową praktykę do rangi prawa podstawowego. - Niezależnie od tego, czy chodzi o promowanie języka mandaryńskiego, czy o ograniczenia w wyrażaniu tożsamości mniejszości etnicznych, praktyk religijnych i tak dalej, reżim mówi, że wszystko to, co zrobiliśmy, jest słuszne i jesteśmy tego tak pewni, że teraz podniesiemy to, co wcześniej było jedynie polityką, do rangi prawa podstawowego — powiedział w materiale źródłowym. W praktyce lokalni urzędnicy zyskają zestaw wytycznych do wdrażania polityki.
Tybet, Xinjiang, Mongolia Wewnętrzna. Ogniska napięć i język w szkołach
Najsilniejsze kontrowersje dotyczą regionów z wyraźną tożsamością i językiem: Tybetu, Xinjiangu i Mongolii Wewnętrznej. W przeszłości dochodziło tam do niepokojów i ostrych reakcji władz, a analitycy wiążą to z obecnym dążeniem do ujednolicenia. Grupa Campaign for Uyghurs alarmuje, że ograniczenie nauczania w językach rodzimych uderzy w Ujgurów, Tybetańczyków i Mongołów.
Ujgurzy, Tybetańczycy i Mongołowie nie będą już uprawnieni do używania swoich języków ojczystych w nauczaniu przedmiotów w szkołach i na uniwersytetach. Zamiast tego będą zmuszeni do używania języka mandaryńskiego - napisała organizacja w mediach społecznościowych.
Równolegle badacze przypominają o wcześniejszych zachętach do małżeństw mieszanych i migracji ludności Han do Lhasy czy Urumczi. Glasserman wyjaśnia, że nowe brzmienie przepisów nie promuje wprost takich związków, ale utrudnia blokowanie małżeństw z powodów religijnych lub etnicznych przez lokalnych liderów. Taki zapis może ograniczyć nieformalne praktyki wywierania presji na pary z różnych grup.
Partia: integracja i jeden kierunek modernizacji
Narracja władz jest jednoznaczna: prawo ma wzmocnić centralne przywództwo nad sprawami etnicznymi, ujednolicić ramy ideowe i włączyć regiony mniejszościowe w ogólny rozwój kraju. Rzecznik tegorocznej sesji parlamentu Lou Qinjiang stwierdził, że celem jest budowa wspólnotowej świadomości narodu i lepsza integracja regionów mniejszościowych. Krytycy, cytowani m.in. przez portal Phayul, widzą w tym kolejną fazę przyspieszonej "sinizacji" pod rządami Xi.
Yalkun Uluyol z Human Rights Watch podkreśla, że ustawa ma przede wszystkim charakter programowy. - Formalizuje to ramy ideologiczne związane ze "wspólną świadomością narodu chińskiego" w obszarach edukacji, religii, historii, kultury, turystyki, mediów masowych oraz internetu — wskazał badacz. Dla ośrodków decyzyjnych to narzędzie porządkujące działania na styku edukacji, religii i kultury oraz sygnał polityczny, w jakim kierunku zmierza państwo.
W tle pozostają wrażliwe kwestie praw człowieka w Xinjiangu i Tybecie oraz wcześniejsze ograniczenia nauczania języków lokalnych. Analitycy zwracają uwagę, że choć partia nie potrzebuje nowego prawa, by egzekwować politykę, to formalizacja daje administracji niższego szczebla czytelne instrukcje. To może przyspieszyć wdrażanie jednolitych standardów w szkołach, mediach i planowaniu rozwoju, co bezpośrednio uderzy w codzienne praktyki kulturowe mniejszości.
Źródło: BBC
