Co się stało z klaczą Piłsudskiego? "Bardzo nerwowa Kasztanka"

Kasztanka, klacz o kasztanowej maści, została podarowana marszałkowi Piłsudskiemu w sierpniu 1914 roku przez Eustachego Romera, właściciela majątku Czaple Małe. Zwierzę było bardzo związane ze swoim właścicielem, o czym opowiadała żona polityka, Aleksandra Piłsudska.

Bardzo nerwowa Kasztanka nienawidziła ognia artyleryjskiego i poza swoim panem nikogo innego nie uznawała. Między nimi istniało jakieś tajemne porozumienie, tak doskonałe, że oboje odczuwali swoje nastroje i nawzajem na siebie wpływali — relacjonowała w książce pt. "Wspomnienia".

Kasztanka towarzyszyła marszałkowi na szlaku bojowym I Brygady. "Nie dba o nic głupia klacz, gdy nie słyszy strzałów", wspominał w radiu, opisując jej niechęć do tłumu i towarzystwa. Zwierzę miało niebywałe wyczucie otoczenia i zazwyczaj zachowywało ostrożność.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej (1919-1921) klacz nie brała udziału w działaniach, pozostając w opiece 7. Pułku Ułanów Lubelskich w Mińsku Mazowieckim. Po wojnie spędziła swoje ostatnie dni w komfortowej stajni, otoczona troską i opieką.

Ostatni raz Józef Piłsudski dosiadł Kasztanki 11 listopada 1927 roku podczas defilady na Placu Saskim. Niestety, podczas transportu pociągiem (do koszar) klacz upadła w wagonie, odnosząc poważne obrażenia, które okazały się śmiertelne. Padła 12 dni później, 23 listopada.

Została pochowana na terenie koszar 7. Pułku Ułanów Lubelskich. Miejsce to oznaczone zostało kamieniem z napisem: "Tu leży Kasztanka, ulubiona klacz bojowa marszałka Piłsudskiego".

Skóra Kasztanki została zachowana i wystawiona w Muzeum Józefa Piłsudskiego. Niestety, wypchana wersja uległa zniszczeniu w okresie powojennym. Wyjątkowa relacja pomiędzy klaczą a Józefem Piłsudskim, została uwieczniona na obrazie Wojciecha Kossaka, ale stała się też inspiracją dla wielu pieśni i interpretacji artystycznych.