Czeczenia po Kadyrowie. Walka o władzę i kłopot dla Putina

• Według PAP eksperci spodziewają się, że zmiana władzy w Czeczenii może oznaczać destabilizację w Groznym.
• Ich zdaniem separatyzm w Czeczenii pozostaje mało prawdopodobny, dopóki Moskwa utrzymuje obecny układ finansowy z elitami.
• Problemem są też formalne bariery sukcesji, bo dzieci Kadyrowa nie mają wieku potrzebnego do objęcia przywództwa.

Coraz częściej pojawiają się pytania o przyszłość władzy w Czeczenii i o to, co stanie się po Ramzanie Kadyrowie. Jak podaje PAP, eksperci zwracają uwagę, że dla Kremla większym problemem niż stan zdrowia przywódcy może być kwestia sukcesji.

System rządów w republice od lat opiera się na osobistych relacjach i lojalności wobec Kadyrowa, dlatego zmiana na szczycie może wywołać napięcia polityczne i walkę o wpływy Amerykański magazyn "Foreign Policy" wskazuje, że przyszłość Czeczenii może stać się jednym z wewnętrznych wyzwań dla Rosji.

W ostatnich latach pojawiały się informacje o dłuższej nieobecności Kadyrowa w życiu publicznym, a także spekulacje dotyczące jego zdrowia. Uwagę obserwatorów zwracają również szybkie awanse członków jego rodziny, w tym syna Adama Kadyrowa, który przez wielu jest postrzegany jako możliwy następca obecnego przywódcy Czeczenii.

Tomasz Kapuśniak z Akademickiego Centrum Analiz Strategicznych Akademii Sztuki Wojennej mówił PAP, że wiele źródeł sugeruje, iż Kadyrow może wkrótce odejść.

Wątpię jednak, by sukcesja przebiegła łatwo i przyjemnie. Po pierwsze w ramach grupy oligarchicznej wokół Kadyrowa jest wiele osób, które są zainteresowane przejęciem władzy. Po drugie pojawia się pytanie, czy taka sukcesja, zaaranżowana przez Kadyrowa bez zgody Rosji zostanie przez nią zaakceptowana - powiedział.

W ocenie Kapuśniaka reakcją Moskwy mogłoby być np. ograniczenie pieniędzy płynących do Groznego, co z kolei groziłoby osłabieniem obecnego systemu i napięciami w republice. Ekspert zwracał uwagę, że dodatkowy konflikt wewnętrzny byłby dla Kremla szczególnie niewygodny w momencie, gdy duże siły i środki pozostają zaangażowane w wojnę w Ukrainie.

Wojciech Górecki z Ośrodka Studiów Wschodnich wskazywał w rozmowie z PAP, że czeczeńskie elity chcą zwiększać swoją samodzielność, ale równocześnie czerpać z budżetu Kremla tak długo, jak to możliwe.

Dlatego dopóki Moskwa płaci, w Czeczenii nie pojawią się żadne realne ruchy odśrodkowe - ocenił, dodając jednak, że to nie wyklucza dalszego "usamodzielniania się" w praktyce.

Górecki podkreślał też, że Moskwa w wielu obszarach ma w Czeczenii głównie formalny nadzór, a cały układ przypomina transakcję. - To czysto biznesowe porozumienie typu "stabilność za pieniądze". Dopóki ten układ działa, żadna ze stron nie ma interesu, by go podważać - mówił ekspert.

Eksperci podkreślają, że informacje o zdrowiu Ramzana Kadyrowa są ograniczone, dlatego trudno przewidzieć, kiedy mogłoby dojść do zmiany władzy w Czeczenii. Dodatkowym problemem jest kwestia sukcesji.

Dzieci Kadyrowa nie osiągnęły jeszcze wieku, który pozwalałby im formalnie przejąć władzę. W przypadku nagłego odejścia przywódcy konieczne mogłoby być wyznaczenie tymczasowego zarządcy lub regenta, co mogłoby doprowadzić do konfliktów między wpływowymi grupami w republice.

Zdaniem analityków mało prawdopodobne jest, aby Kreml narzucił Czeczenii nowego lidera z zewnątrz. Bardziej realny wydaje się scenariusz walki o wpływy wewnątrz najbliższego otoczenia Kadyrowa.

Eksperci zaznaczają jednak, że nie oznacza to automatycznie powrotu do idei niepodległości Czeczenii. Przez lata przeciwnicy obecnych władz zostali osłabieni, a wielu z nich opuściło republikę. Obecnie Czeczenia funkcjonuje w specyficzny sposób, zachowując dużą autonomię w ramach Federacji Rosyjskiej.