Od dawna wiemy, że komary nie wybierają swoich ofiar całkowicie przypadkowo. Ogromne znaczenie mają substancje wydzielane przez ludzką skórę oraz zamieszkujące ją mikroorganizmy. Dotychczasowe analizy skupiały się jednak zazwyczaj tylko na jednym gatunku owada. Naukowcy z Florida International University postanowili sprawdzić, czy osoba wyjątkowo atrakcyjna dla jednych komarów będzie równie chętnie atakowana przez inne.
W badaniu wzięło udział 119 ochotników z Miami. Eksperci dokładnie przeanalizowali reakcje trzech popularnych gatunków: Aedes aegypti, komara tygrysiego (Aedes albopictus) oraz Culex quinquefasciatus. Jednocześnie szczegółowo zbadano skład chemiczny zapachu skóry uczestników oraz występujące na niej bakterie.
Nie istnieje jeden uniwersalny "magnes na komary"
Wyniki eksperymentu okazały się dużym zaskoczeniem dla samych naukowców. Żadna z badanych osób nie znalazła się w grupie 10 proc. najbardziej atrakcyjnych uczestników dla wszystkich trzech gatunków jednocześnie. Oznacza to, że człowiek, który jest bezustannie atakowany przez jeden rodzaj komara, dla innego gatunku może być całkowicie obojętny.
Owo zróżnicowanie wynika z faktu, że poszczególne gatunki reagują na zupełnie inne substancje chemiczne. Na przykład Aedes aegypti oraz Culex quinquefasciatus znacznie rzadziej wybierały osoby, których skóra wydzielała więcej alkoholi cyklicznych oraz monoterpenów, czyli związków występujących m.in. w naturalnych olejkach eterycznych.
Z kolei komary tygrysie wykazywały wyraźnie większe zainteresowanie osobami o wyższym poziomie niektórych ketonów. Co ciekawe, badacze zauważyli również nieznaczną preferencję gatunku Aedes aegypti w stosunku do mężczyzn, czego nie stwierdzono u pozostałych owadów.
Niewidzialni lokatorzy na naszej skórze
Kluczową rolę w przyciąganiu lub odstraszaniu owadów odgrywa mikrobiom naszej skóry. Żyjące na niej bakterie żywią się składnikami potu i naturalnego sebum, wytwarzając przy tym specyficzne, lotne związki zapachowe, które komary bez problemu wychwytują z powietrza.
Podczas analiz naukowcy zidentyfikowali aż 246 różnych rodzajów mikroorganizmów żyjących na ciele uczestników. Mimo ogromnego zróżnicowania udało się dostrzec pewne stałe zależności. Bakterie takie jak Corynebacterium kefirresidentii, Cutibacterium granulosum oraz konkretna odmiana Staphylococcus epidermidis występowały znacznie częściej u osób, które były atrakcyjne dla wszystkich trzech gatunków komarów.
Z kolei u uczestników, których komary Aedes aegypti i Culex quinquefasciatus omijały najszerszym łukiem, wyjątkowo często wykrywano obecność bakterii Pseudomonas aeruginosa. Co istotne, mikroorganizmu tego w ogóle nie odnotowano na skórze osób najbardziej kuszących dla tych owadów.
Co to oznacza w praktyce?
Odkrycie naukowców nie daje nam jeszcze gotowej recepty ani maści, która natychmiast zabezpieczy nas przed każdym ukąszeniem. Dobitnie wyjaśnia jednak, dlaczego doświadczenia poszczególnych osób podczas letnich wieczorów bywają tak skrajnie odmienne. Komary nie kierują się jednym uniwersalnym wzorcem zapachowym. Różne gatunki poszukują odmiennych związków chemicznych i bakterii, dlatego przy jednym stole jedna osoba może opędzać się od chmary owadów, podczas gdy druga spędzi wieczór w pełnym komforcie.
Jestem absolwentką geografii na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie oraz studiów podyplomowych z dziennikarstwa i public relations. Od 2016 roku pracowałam jako copywriter, tworząc treści dla sklepów internetowych oraz na portale tematyczne. Doświadczenie w pracy w mediach zdobywałam od 2020 jako autor treści o tematyce ogrodowej, budowlanej oraz zwierzęcej. Najbardziej interesują mnie tematy związane z pielęgnacją ogrodu, kulinariami oraz poradami domowymi. Wolny czas poświęcam na poznawanie kultury i historii Armenii, naukę języka ormiańskiego oraz tworzenie i pielęgnację własnego ogrodu.
