IPN odnalazł "Roja". To jeden z najsłynniejszych Żołnierzy Wyklętych

Mieczysław Dziemieszkiewicz "Rój" był żołnierzem Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Po dołączeniu do oddziału podporucznika Mariana Kraśniewskiego ps. "Burza" objął dowództwo patrolu Pogotowia Akcji Specjalnej na terenie powiatu ciechanowskiego.

Prowadził liczne akcje zbrojne wymierzone przeciwko funkcjonariuszom Urzędu Bezpieczeństwa, Milicji Obywatelskiej i Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Za zasługi w walce z komunistycznym reżimem już w 1945 r. został odznaczony Krzyżem Walecznych.

W jednej z ulotek z sierpnia 1950 r. apelował do rodaków o dalszą walkę o niepodległość Polski, podkreślając, że Armia Podziemna nadal istnieje i nie złoży broni aż do zwycięstwa.

Jak przypomina Instytut Pamięci Narodowej, Mieczysław Dziemieszkiewicz został zdradzony przez agenturę UB. 14 kwietnia 1951 r. poległ wraz z Bronisławem Gniazdowskim ps. "Mazur" w Szyszkach koło Pułtuska podczas walki z liczącą około 300 żołnierzy grupą operacyjną Urzędu Bezpieczeństwa i Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Po jego śmierci ciało przewieziono do Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku, gdzie przeprowadzono sekcję zwłok oraz wykonano fotografie pośmiertne. Następnie funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa przetransportowali ciało do Warszawy, najprawdopodobniej do siedziby Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Sierakowskiego. Tam zostało ono okazane m.in. matce Mieczysława Dziemieszkiewicza, Stefanii Dziemieszkiewicz, zapewne w celu dokonania identyfikacji. Od 1951 roku miejsce, czas i sposób pochówku podporucznika "Roja" nie były znane, aż do 2026 roku, gdy uzyskano identyfikację DNA - podaje IPN na swojej stronie internetowej w oficjalnym komunikacie.

Szczątki Mieczysława Dziemieszkiewicza odnaleziono podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych w kwaterze "Ł" na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Jak podaje IPN, przełomowym odkryciem okazał się znaleziony przy szczątkach orzełek z pozostałościami czarnego sukna. Przedmiot przypominał orzełka widocznego na czarnym berecie "Roja" uwiecznionym na jednym z zachowanych zdjęć pośmiertnych.

To skłoniło prowadzącego śledztwo prokuratora do porównania profilu DNA wyizolowanego ze szczątków z materiałem genetycznym członków rodziny. Aby uzyskać jednoznaczny wynik, konieczne było zabezpieczenie dodatkowego materiału porównawczego od matki i siostry Mieczysława Dziemieszkiewicza, pochowanych na cmentarzu parafialnym w Makowie Mazowieckim.

Badania wykonane przez specjalistów z zakresu genetyki sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie pozwoliły ostatecznie potwierdzić tożsamość odnalezionych szczątków.

Instytut Pamięci Narodowej podkreśla, że Mieczysław Dziemieszkiewicz do dziś pozostaje symbolem oporu wobec komunistycznego zniewolenia. W 2007 r. został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, a pośmiertnie awansowano go również do stopnia podporucznika.

Jest także patronem 5 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej, a jego historia od lat zajmuje ważne miejsce w pamięci o żołnierzach powojennego podziemia niepodległościowego.