Miały chronić przed zarazą. Niezwykłe amulety na wystawie Muzeum Narodowego w Krakowie

Wystawa "Siła wiary - Moc wiedzy. Amulety i numizmaty w historii medycyny" w Muzeum Narodowym w Krakowie przyciąga uwagę unikalnymi eksponatami. Wśród nich znajduje się zapach przeciwko zarazie, odtworzony według XVI-wiecznej receptury Macieja Miechowity, oraz amulet przeciwcholeryczny z przełomu XVII i XVIII wieku.

Twórcy ekspozycji przypominają, że strach przed chorobą lub nagłym nieszczęściem towarzyszy człowiekowi od najdawniejszych czasów. W poszukiwaniu ochrony ludzie sięgali po przedmioty, którym przypisywano magiczne właściwości.

Czytaj także: Dramatyczny wypadek na budowie warszawskiego muzeum. Pracownik spadł do wykopu

Z tej szerokiej rzeki dziejów wybraliśmy bardzo wąski nurt, opowiadając wyłącznie o tym, jak rozwijała się medycyna przez kolejne wieki i to w perspektywie tylko tych drobnych przedmiotów. Natomiast wbrew pozorom właśnie te drobne przedmioty dla tego nurtu dziejów były niezwykle istotne, ponieważ ludzie - tacy, jak my dzisiaj, jak my sprzed kilku lat - szukali oparcia, pomocy w rzeczach materialnych, nadając im znaczenie - opowiedziała podczas konferencji prasowej poświęconej ekspozycji jej kuratorka dr Agnieszka Smołucha-Sładkowska.

W starożytnym Egipcie wierzono, że amulety mogą chronić przed nieszczęściami, a w średniowieczu niektórym monetom przypisywano magiczne moce. Natomiast w czasach nowożytnych do ochrony przed zarazami zaczęto stosować tzw. krzyżyki przeciwcholeryczne.

Na wystawie można zobaczyć m.in. amulet przeciwcholeryczny ze św. Jerzym, używany podczas epidemii dżumy w Krakowie w 1707 roku. Zwiedzający mają także okazję powąchać zapach przeciw zarazie, odtworzony przez perfumiarza Jakuba Pietrynkę według XVI-wiecznej receptury Macieja Miechowity, a także obejrzeć traktat, w którym znalazł się ten przepis.

Czytaj także: Podobne znaleziska to rzadkość. Niezwykła pieczęć trafiła do muzeum

Wystawa pokazuje również, jak znaczenie medali i amuletów zmieniało się wraz z rozwojem nauki. W XIX wieku przedmioty te zaczęły upamiętniać działalność lekarzy i zakładanie akademii. Co ciekawe, ekspozycja zawiera także prace współczesnego artysty Sebastiana Mikołajczaka, odnoszące się do pandemii Covid.

Dyrektor MNK, prof. Andrzej Szczerski, zaznacza, że wystawa jest pierwszym takim pokazem w historii muzeum, prezentującym przedmioty związane z dbaniem o zdrowie. Oprócz amuletów i monet, na wystawie można zobaczyć m.in. medaliki religijne, odznaki, bony apteczne oraz instrumenty medyczne.

Czytaj także: Turystka przypadkiem uszkodziła renesansowy obraz w muzeum w Brescii

Wystawę można zwiedzać w oddziale MNK Czapscy przy ul. Piłsudskiego 12 w Krakowie do 12 października 2025 r.

Źródło: Polska Agencja Prasowa