Nie będzie niemiecko-francuskiego myśliwca? Możliwe fiasko FCAS

• "Sueddeutsche Zeitung" informuje, że Emmanuel Macron ma pod koniec lutego ogłosić fiasko pierwotnego projektu FCAS.
• Spór Airbusa z Dassaultem i różnice polityczne sparaliżowały kluczowe decyzje, mimo udziału Hiszpanii.
• Rozważany jest okrojony wariant: rezygnacja z myśliwca i skupienie na systemie koordynacji Air Combat Cloud.

Program Future Combat Air System (FCAS) miał być symbolem europejskiej współpracy zbrojeniowej i odpowiedzią na nowe zagrożenia. Projekt zaproponował w 2017 r. przez Emmanuel Macron. Poparła go Angela Merkel, a kanclerz Friedrich Merz po przejęciu władzy deklarował kontynuację. "Sueddeutsche Zeitung” ("SZ") ocenia jednak, że po blisko dziewięciu latach prac przedsięwzięciu grozi fiasko. Projekt ma stać pod dużym znakiem zapytania.

"W rzeczywistości obecnie chodzi tylko o to, kiedy i w jaki sposób Macron ogłosi koniec pierwotnego projektu i co z niego zostanie" – czytamy w "SZ". Dziennik wskazuje, że Macron planuje poinformować o fiasku pod koniec lutego, w programowym przemówieniu koncentrującym się na kwestiach bezpieczeństwa. Cytowana przez PAP gazeta opisuje to jako fatalny sygnał dla wiarygodności europejskiej współpracy przemysłów obronnych.

Sednem problemu stały się tarcia między Airbusem a Dassaultem, producentami Eurofightera i Rafale/Mirage. Z ustaleń "SZ" wynika, że strona francuska chciała przewodzić programowi, argumentując posiadaniem kluczowych technologii. Szef Dassault Eric Trappier miał domagać się nawet 80 proc. środków. Po stronie niemieckiej narastało wrażenie, że Berlin został sprowadzony do roli dostawcy komponentów i sponsora.

W tle pojawiły się także napięcia polityczne. Paryż wytykał Berlinowi decyzję o zakupie amerykańskich F-35 po inwazji Rosji na Ukrainę zamiast francuskich Rafale. Według "SZ" obie stolice szukają dziś sposobu na "wyjście z twarzą”. Jeden z rozważanych wariantów zakłada porzucenie samego samolotu na rzecz budowy wielodomenowej sieci dowodzenia i wymiany danych Air Combat Cloud.

FCAS od początku miał być czymś więcej niż myśliwcem. Zakładał integrację z kierowaną cyfrowo siecią dronów i czujników, by w czasie rzeczywistym wymieniać dane i koordynować działania. Koszt całości szacowano na ok. 100 mld euro, a obok Niemiec i Francji uczestniczyła w nim Hiszpania. Po latach badań projekt miał wchodzić w decydującą fazę, lecz brak porozumienia firm i rządów zatrzymał prace.

Jeśli pierwotny model upadnie, Berlin będzie musiał znaleźć nową ścieżkę. Według "SZ" jedną z opcji może być dołączenie do brytyjsko-włosko-japońskiego programu Global Combat Air Programme. Inną rozważaną drogą jest kooperacja ze szwedzkim Saabem. Równolegle zwolennicy utrzymania części dorobku FCAS sugerują skupienie się na warstwie sieciowej, czyli Air Combat Cloud, i budowie europejskiej architektury koordynacji obrony przeciwlotniczej.

Źródło: PAP