Palma widmo i marcepanowe liany. Naukowcy wskazali bez wahania
Badacze z Królewskich Ogrodów Botanicznych w Kew wybrali dziesięć najbardziej fascynujących roślin i grzybów odkrytych w 2024 roku. Odkrycia te, obejmujące m.in. "palmę widmo" z Borneo, marcepanowo pachnące liany czy całą nową rodzinę roślin, podkreślają pilną potrzebę ochrony globalnej bioróżnorodności. Niestety, wiele z tych gatunków już teraz stoi na skraju wyginięcia.
Ogrody botaniczne w Londynie
W zachodnim Borneo naukowcy opisali Plectocomiopsis hantu, znaną jako "palma widmo". Ta niezwykła roślina o szarych łodygach i białych spodach liści od wieków służyła lokalnym społecznościom do wyplatania koszyków i jako przysmak kulinarny. Mimo że używana była od pokoleń, dopiero teraz została oficjalnie zarejestrowana przez botaników.
Keita deniseae to nowy gatunek liany odkryty w gwinejskim lesie Boyboyba. Roślina ta wyróżnia się silnym zapachem marcepanu emitowanym przez korzenie i łodygi oraz dużymi, jadalnymi owocami.
Wspina się na drzewa za pomocą haczykowatych struktur. Nazwana na cześć botanika prof. Sékou Moussy Keity, jest zagrożona wyginięciem z powodu intensywnego wylesiania.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Wąż schwytał jaszczurkę. Niezwykłe nagranie z Singapuru
W Wietnamie odkryto z kolei Chlorohiptage vietnamensis, pnącze z rodziny Malpighiaceae. Jego naturalne siedliska są niszczone przez przemysł cementowy, co stawia ten gatunek na skraju wyginięcia.
Podobny los spotyka nowe gatunki storczyków z Indonezji, m.in. Coelogyne albomarginata z Sumatry i Dendrobium wanmae z Papui Zachodniej, które również są krytycznie zagrożone.
Chińskie liany Cheniella pubicarpa i Cheniella longistaminea, zapylane przez ćmy, także znalazły się wśród dziesięciu najciekawszych odkryć. Pierwsza z nich rośnie jedynie w dwóch miejscach na świecie i wyróżnia się owłosionymi strąkami.
Druga kwitnie nocą, a jej łodygi mogą osiągać nawet 80 metrów długości. Oba gatunki są zagrożone przez wycinkę lasów i rozwój plantacji.
W Wielkiej Brytanii naukowcy zidentyfikowali trzy nowe gatunki grzybów z rodzaju Phellodon, zwane "grzybami zębatymi" ze względu na strukturę przypominającą zęby pod kapeluszem. Ich przetrwanie jest niepewne z powodu wrażliwości na zanieczyszczenia azotanami.
W Laponii i Ameryce odkryto natomiast "rybie grzyby" z rodzaju Russula: Russula lapponica, Russula neopascua i Russula olympiana, wyróżniające się zapachem przypominającym rybę.
Aphelandra almanegra, krzew z Kolumbii o czarnym drewnie i imponujących różowych kwiatach, osiąga wysokość do 5 metrów. Jego nazwa oznacza "czarną duszę".
Niestety, jest zagrożony wyginięciem z powodu wylesiania przez człowieka. Niezwykłym odkryciem jest także Virectaria stellata z Gwinei, której nietypowe włoski są wynikiem horyzontalnego transferu genów między niespokrewnionymi roślinami, prawdopodobnie za pośrednictwem owadów.
Nowa rodzina roślin, Afrothismiaceae, została zidentyfikowana w afrykańskich lasach, głównie w Kamerunie. Te rzadkie gatunki nie prowadzą fotosyntezy, czerpiąc substancje odżywcze z grzybów poprzez mikoryzę, co skutkuje brakiem chlorofilu. Ich przetrwanie jest poważnie zagrożone ze względu na niszczenie siedlisk.
Na świecie wciąż pozostaje wiele nieodkrytych gatunków. Co roku opisuje się średnio 2,5 tysiąca nowych taksonów roślin i tyle samo grzybów.
Szacunki wskazują jednak, że do odkrycia pozostaje nawet 100 tysięcy gatunków roślin oraz ponad dwa miliony gatunków grzybów.
