Spotkanie gwiazdy z czarną dziurą. Pierwszy taki przypadek

• Gwiazda zbliżyła się do supermasywnej czarnej dziury i przetrwała.
• Zjawisko zaobserwowano dwukrotnie w ciągu dwóch lat.
• Naukowcy oczekują kolejnych obserwacji, które mogą zmienić dotychczasowe teorie.

Badanie czarnych dziur nie jest łatwe, bo nie wydobywa się z nich światło. Dlatego jedyną drogą do ich badania, jest m.in. obserwacja tego, jak swoją obecnością wpływają na otoczenie. Jak informuje Polska Agencja Prasowa, w przypadku supermasywnych czarnych dziur naukowcy zaobserwowali, że średnio raz na dziesięć do stu tysięcy lat w ich otoczeniu pojawia się gwiazda, która zbliża się zbyt blisko tego potężnego obiektu.

Zgodnie z przewidywaniami modeli teoretycznych, taka bliska interakcja kończy się dramatycznie – siły pływowe czarnej dziury rozrywają gwiazdę na strzępy. Zazwyczaj połowa materii gwiazdy zostaje wchłonięta przez czarną dziurę, podczas gdy reszta zostaje z ogromną prędkością wyrzucona w przestrzeń międzygwiezdną.

Gdy gwiezdna materia zbliża się do czarnej dziury, nie wpada do niej od razu – zamiast tego podąża po spiralnej trajektorii, przypominającej wodę krążącą wokół odpływu w wannie. W miarę jak materia wiruje coraz szybciej, jej prędkość dochodzi niemal do prędkości światła. Tak gwałtowny ruch powoduje ogromne tarcie i ściskanie, co sprawia, że zaczyna emitować potężne ilości promieniowania. To promieniowanie "rozświetla" czarną dziurę, pozwalając na jej obserwację.

Naukowcy zaobserwowali zbliżenie gwiazdy do czarnej dziury. Oznaczono je jako 2022dbl. Było ono jednak dość wyjątkowe, bo dokładnie w tym samym miejscu naukowcy zaobserwowali podobny błysk dwa razy, w odstępie zaledwie dwóch lat. Zdaniem naukowców oznacza to, że "pierwszy rozbłysk był wynikiem częściowego rozerwania gwiazdy, z której duża część przetrwała i powróciła, aby zbliżyć się do czarnej dziury ponownie, w niemal identyczny sposób".

Badacze sugerują, że takie rozbłyski mogą być częstsze, niż dotychczas sądzono. - Jeśli zobaczymy trzeci rozbłysk, oznacza to, że drugi również był tylko częściowym rozerwaniem gwiazdy — mówi prof. Iair Arcavi, cytowany przez Polską Agencję Prasową. To odkrycie może zmienić nasze rozumienie interakcji gwiazd z czarnymi dziurami. Jeśli trzeci rozbłysk się nie pojawi, może to oznaczać, że drugi wskazywał na pełne rozerwanie gwiazdy.

Tak czy inaczej, będziemy musieli na nowo zinterpretować te rozbłyski i to, czego mogą nas nauczyć o potworach czających się w centrach galaktyk - dodaje badacz.

Odkrycie to otwiera nowe możliwości badawcze i może pomóc w lepszym zrozumieniu supermasywnych czarnych dziur. Naukowcy z niecierpliwością czekają na kolejne obserwacje, które mogą dostarczyć nowych danych i wyzwań dla współczesnej astrofizyki.