Tajemnica sprzed 81 lat rozwikłana. Szczecinek prostuje pomyłkę

Przy pomniku ofiar katastrofy lotniczej pod Wilczymi Laskami w Szczecinku (woj. zachodniopomorskie) pojawiła się nowa tablica. Badania wykazały, że w katastrofie zginęła radziecka, nie amerykańska załoga. Lokalna społeczność prostuje wieloletni błąd dotyczący tożsamości załogi.

Szczecinek prostuje historyczną pomyłkęSzczecinek prostuje historyczną pomyłkę
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons
Danuta Pałęga

Najważniejsze informacje

  • W Szczecinku pojawiła się tablica informacyjna przy pomniku ofiar katastrofy z 1944 r.
  • Badania wykazały, że w katastrofie zginęła radziecka, nie amerykańska załoga.
  • Wyjaśnienie tej historii to efekt współpracy władz, lokalnych badaczy i portalu historycznego.

W środę na Cmentarzu Komunalnym w Szczecinku odsłonięto tablicę przy pomniku poświęconym ofiarom katastrofy pod Wilczymi Laskami. Nową informację przygotowano po latach badań, które korygują dotychczasową wersję wydarzeń.

Według dotychczasowych przekazów katastrofa z listopada 1944 r. była tragedią amerykańskich lotników wracających z Warszawy. Najnowsze ustalenia zmieniają ten obraz.

Pomaga i stwarza zagrożenia. "Moje pokolenie troszkę to przeraża"

Tablica koryguje lokalną historię

Władze Szczecinka podkreślają, że postawienie tablicy to zamknięcie wieloletniej akcji odkłamywania przeszłości.

To taka kropka nad i. Można powiedzieć, że postawienie tablicy jest klamrą dla całej akcji odkłamywania historii związanej z katastrofą pod Wilczymi Laskami i pomnika alianckich lotników - przekazał wiceburmistrz Maciej Makselon w rozmowie z PAP.

Tablica, o wymiarach 90 na 60 cm, powstała z inicjatywy samorządu, przy udziale historyków i lokalnej społeczności. Jej treść informuje, że dotychczasowe przekonania o zestrzeleniu amerykańskiego samolotu nie znalazły potwierdzenia w dokumentach i badaniach terenowych.

Tajemnica katastrofy z 1944 r. rozwiązana

Z obecnych ustaleń wynika, że 15 listopada 1944 r. pod Wilczymi Laskami rozbił się amerykański transportowiec Douglas C-47 Dakota, użytkowany przez Armię Czerwoną. Na pokładzie znajdowała się siedmioosobowa sowiecka załoga, w tym lotnicy i członkowie Ludowego Komisariatu Bezpieczeństwa Państwowego. Lecieli z Litwy w tajnej misji bojowej.

Według badań: "Załoga zginęła najprawdopodobniej w wyniku usterki technicznej lub błędu ludzkiego, a nie zestrzelenia maszyny" – taką informację umieszczono na nowej tablicy.

Trop prowadzący do prawdy przyniosły badania archiwalne prowadzone w ostatnich latach. Szczególne znaczenie miały dokumenty amerykańskie, niemieckie raporty oraz radzieckie archiwalia. Badacze ustalili także personalia członków załogi.

Przełom dzięki pracy lokalnych badaczy

Poszukiwania nabrały tempa półtora roku temu, gdy upubliczniono zdigitalizowane dokumenty z archiwów Luftwaffe. Kluczowymi postaciami byli lokalni pasjonaci historii Maciej Grunt i Marcin Możejko. W październiku znaleźli materialny dowód – radziecki Order Czerwonego Sztandaru z unikalnym numerem, należący do drugiego pilota załogi. To potwierdziło, że w 1944 r. ofiarami katastrofy byli Rosjanie.

Efekt wspólnej inicjatywy i znaczenie dla mieszkańców

Tablica przy pomniku powstała z inicjatywy współpracujących: władz Szczecinka, regionalnych historyków oraz portalu historycznego Szczecinek.org. Jak podkreśla magistrat, ważne było, by wyjaśnienie sprawy dotarło do jak największej liczby mieszkańców. Przy okazji Wszystkich Świętych cmentarz odwiedza najwięcej osób. Na tablicy umieszczono kod QR, dzięki któremu można poznać więcej szczegółów o katastrofie i działaniach badawczych.

Dla wielu osób przekazywana z pokolenia na pokolenie historia o amerykańskich lotnikach okazała się niepełna. Nowe odkrycia korygują wieloletnie wyobrażenie wojennych losów regionu i przypominają o znaczeniu rzetelnego dokumentowania przeszłości.

Źródło: PAP

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 03.02.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 03.02.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Ksiądz przeliczył koperty z kolędy. "Średnia ofiara wyniosła 60 zł"
Ksiądz przeliczył koperty z kolędy. "Średnia ofiara wyniosła 60 zł"
Amerykańska armia zestrzeliła irańskiego drona. Biały Dom potwierdza
Amerykańska armia zestrzeliła irańskiego drona. Biały Dom potwierdza
Skandal wokół radnej Zurychu. W tle znieważenie uczuć religijnych
Skandal wokół radnej Zurychu. W tle znieważenie uczuć religijnych
Wójt prowadził pod wpływem alkoholu. Grozi mu więzienie
Wójt prowadził pod wpływem alkoholu. Grozi mu więzienie
Zmarł Jerzy Stężowski. Bohater jednego z najsłynniejszych zdjęć PRL-u
Zmarł Jerzy Stężowski. Bohater jednego z najsłynniejszych zdjęć PRL-u
Ogromny pożar domków w Pogorzelicy. "Akcję utrudnia mróz"
Ogromny pożar domków w Pogorzelicy. "Akcję utrudnia mróz"
Alarmujące dane z Niemiec. Co piąta osoba zagrożona ubóstwem
Alarmujące dane z Niemiec. Co piąta osoba zagrożona ubóstwem
Pomyliła pedały. Wjechała wprost do sklepu
Pomyliła pedały. Wjechała wprost do sklepu
Noworodek znaleziony w szafce. Areszt dla matki dziecka
Noworodek znaleziony w szafce. Areszt dla matki dziecka
Co Polacy jedzą w Warsie? PKP Intercity wskazało trzy dania
Co Polacy jedzą w Warsie? PKP Intercity wskazało trzy dania
Nieznana substancja w lesie. Interwencja służb
Nieznana substancja w lesie. Interwencja służb