Zaledwie 7 cm pod ziemią. Niesamowite znalezisko. Może mieć 800 lat

Letnie prace nad miejską infrastrukturą wodno-kanalizacyjną w Tønsbergu niespodziewanie zamieniły się w prawdziwą archeologiczną sensację. To właśnie wtedy archeolożka Linda Åsheim natrafiła na złoty pierścień ozdobiony niebieskim kamieniem. Całe zdarzenie miało miejsce podczas rutynowych działań kontrolnych. Nie było w tym przypadku specjalnie zaplanowanej ekspedycji.

Zaskakujące odkrycie w TønsberguZaskakujące odkrycie w Tønsbergu
Źródło zdjęć: © NIKU
Danuta Pałęga

Najważniejsze informacje

  • W centrum Tønsbergu odkryto złoty pierścień ze średniowiecza.
  • Znalezisko leżało tylko 7 cm pod ziemią w trakcie prac budowlanych.
  • Pierścień wyróżniają wyjątkowe, spiralne zdobienia i niebieski kamień.

Średniowieczny pierścień z Tønsbergu – wyjątkowa biżuteria elit

Eksperci szybko zauważyli, że znaleziony pierścień wyróżnia się zarówno jakością wykonania, jak i zdobieniami. Jego niewielki rozmiar wskazuje, że należał do kobiety z wysokich sfer społecznych.

Spiralne ornamenty i wykorzystane materiały do złudzenia przypominają techniki charakterystyczne dla bizantyjskiego złotnictwa, które dotarło do Norwegii z zachodu Europy. Datowanie gałązek z warstwy ziemi tuż nad pierścieniem sugeruje, że skarb pochodzi z lat 1167–1269, choć według prof. Marianne Vedeler styl oprawy może być nawet wcześniejszy, zbliżony do wyrobów z IX–XI wieku.

Monety PRL mogą być sporo warte. Poszukiwacz historii zdradził, jak ich szukać

Pierścień, znajdujący się zaledwie 7 cm pod powierzchnią ziemi na miejskim skrzyżowaniu, urzeka nie tylko kolorem kamienia przypominającym szafir. Archeolożka Linda Åsheim przyznaje: "Nie mogłam uwierzyć, że to złoto. Byłam kompletnie zszokowana i musiałam zapytać ekipę budowlaną, czy sobie ze mnie nie żartują".

Symbol władzy i "magicznego" szczęścia według tradycji

Pierścienie podobne do znaleziska z Tønsbergu uchodziły w średniowieczu za wyraz statusu oraz bogactwa. Niebieski kamień – prawdopodobnie szklany – był świadomym nawiązaniem do szafirów, które przypisywano magiczne moce.

Archeolożka prezentuje niezwykłe znalezisko
Archeolożka prezentuje niezwykłe znalezisko © Johanne Torheim, NIKU

Wierzono, że barwione kamienie mają działać ochronnie, przynosić szczęście i zdrowie, a także odpędzać złe moce. Biżuteria tego typu trafiała wyłącznie do elity – zarówno arystokracji, jak i duchowieństwa, co potwierdza wyrafinowane wzornictwo znalezionego artefaktu.

Historycy podkreślają, że Tønsberg to najstarsze miasto Norwegii – centrum handlu, ośrodek królewski i religijny. Kontekst znaleziska jest zatem szczególny: wokół miasta już we wczesnym średniowieczu toczyło się życie dworskie, a luksusowa biżuteria była elementem prestiżu, a nierzadko również inwestycją i symbolem ochrony.

Rzadkie znalezisko na skalę kraju

Według norweskiej bazy narodowej Unimus w całej Norwegii odnotowano tylko 220 złotych pierścieni, z czego 63 pochodzą ze średniowiecza. To pierwszy taki skarb odnaleziony w Tønsbergu od piętnastu lat.

Co ciekawe, odkrywczyni – Linda Åsheim – wcześniej trafiała już na inskrypcje runiczne, jednak do tej pory tak wyjątkowego złotego pierścienia brakowało w jej dorobku. Jej słowa podsumowują rangę odkrycia: "Chyba nadszedł czas, by skończyć karierę. Dotarłam na szczyt".

W świecie archeologii nigdy nie da się przewidzieć, jakie skarby kryją się zaledwie kilka centymetrów pod powierzchnią – a przypadkowe znaleziska potrafią wzbudzić zarówno emocje, jak i naukowe poruszenie.

Źródło: national-geographic.pl

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 03.04.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 03.04.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
"Lepiej usiądźcie". Wysłali ludzi w kosmos, dostali od nich to zdjęcie
"Lepiej usiądźcie". Wysłali ludzi w kosmos, dostali od nich to zdjęcie
Tragiczny los humbaka. Próbują złagodzić jego cierpienie
Tragiczny los humbaka. Próbują złagodzić jego cierpienie
Kierowca ciężarówki przyłapany. Nie wiedział, że jest nagrywany
Kierowca ciężarówki przyłapany. Nie wiedział, że jest nagrywany
Szukają właściciela drona. "Nie jest to zabawka"
Szukają właściciela drona. "Nie jest to zabawka"
Słynny krzyż zostanie odbudowany. Archidiecezja Warszawska wydała komunikat
Słynny krzyż zostanie odbudowany. Archidiecezja Warszawska wydała komunikat
Ameryka wyjdzie z NATO? Reuters pisze o "gniewie Trumpa"
Ameryka wyjdzie z NATO? Reuters pisze o "gniewie Trumpa"
81-latek zasłabł za kierownicą. Potrącił dwie kobiety
81-latek zasłabł za kierownicą. Potrącił dwie kobiety
Trump o Janie Pawle II. "Zachęcam każdego Amerykanina"
Trump o Janie Pawle II. "Zachęcam każdego Amerykanina"
Iran rekrutuje 12-latków. Widziano dzieci z karabinami szturmowymi
Iran rekrutuje 12-latków. Widziano dzieci z karabinami szturmowymi
Tak 100 lat temu Wielkanoc świętowali leśnicy. Dotarli do dawnych zapisków
Tak 100 lat temu Wielkanoc świętowali leśnicy. Dotarli do dawnych zapisków
Oddychamy coraz gorszym powietrzem. Sytuacja Polski podobna do Rumunii
Oddychamy coraz gorszym powietrzem. Sytuacja Polski podobna do Rumunii