Zmiękczanie, dywersja i psychologia. Ukraińcy sięgają po PSYOP

Łukasz Maziewski
Siły Zbrojne Ukrainy

Rosyjska wojna coraz śmielej uderza w samą Rosję. Ukraińcy chętnie sięgają po działania hybrydowe, w tym psychologiczne. W rozgłośniach radiowych na Krymie, mieszkańcy okupowanego półwyspu znowu usłyszeli ostrzeżenia przed spodziewanym atakiem i "zachętę" do ewakuacji, bo mogą zostać przerwane połączenia lądowe z Rosją.

Jednym z głównych celów działań wojsk specjalnych i służb w czasie wojny jest sianie zamętu i strachu. Po tego rodzaju działania sięgają też Ukraińcy, którzy wywierają presję na mieszkańców i żołnierzy okupowanego Krymu. Od uderzeń wojskowych po działania psychologiczne.

PSYOP to w skrócie wojna psychologiczna. Planowe wywieranie presji na atakowane państwo za pomocą dywersji ideologicznej, gróźb i zastraszania. Jest to system działań psychologicznych, które są stosowane w celu wywarcia wpływu na społeczeństwo przeciwnika i zrealizowania własnych celów strategicznych.

W poniedziałkowy wieczór, gdy na Kremlu przebywał z wizytą przewodniczący Chin Xi Jinping, Ukraińcy ostrzelali Krym. Zaatakowane, prawdopodobnie przy pomocy dronów, zostało miasto Dżankoj. Miało dojść do eksplozji przewożonych pociągiem rakietowych pocisków samosterujących Kalibr.

Warto przypomnieć, że w sierpniu ub. roku Ukraińcy poszli dalej i ostrzelali rosyjską bazę lotniczą Saki. Zniszczyli lub poważnie uszkodzili wtedy kilkanaście rosyjskich samolotów szturmowych, wykorzystywanych do działań przeciwko ich krajowi.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Ukraina ulegnie żądaniom terytorialnym Rosji? "Myślę, że to jest nierealne"

Następną akcję, już o charakterze operacji psychologicznej Ukraińcy zaaranżowali w środę. Z rozgłośni radiowych na Krymie, mieszkańcy półwyspu usłyszeli, że może dojść do przerwania komunikacji lądowej z Rosją (czy raczej z okupowanymi przez nią terenami) i szykowane są "loty ewakuacyjne".

Faktem jest, że wyzwolenie Krymu z rąk rosyjskich sugerował były dowódca wojsk USA w Europie, gen. Ben Hodges. Oficer mówił w rozmowie z o2.pl, że Ukraińcy - przy założeniu przekazania im niezbędnej do tego broni - byliby w stanie do końca sierpnia odbić Krym. Wstępem do tego mogłaby być "separacja" czyli odcięcie Krymu od dróg zaopatrzenia lądowego.

Tego rodzaju działania, jak te wykonane przez Ukraińców, to właśnie PSYOP. Rozumie się przez nie takie działania, by wybrane informacje lub przekazy trafiły do wybranej grupy odbiorców w celu wywarcia wpływu na ich zachowanie, lub postępowanie. W tym przypadku chodzi o zastraszenie rosyjskich osadników i żołnierzy, stacjonujących na Krymie.

Nieco inaczej sprawa ma się z działaniami psychologicznymi, ponieważ to jest oddziaływanie na środowisko nie tylko wojskowe, ale także cywilne. Ale także – i trzeba o tym pamiętać – to działa również wobec własnego wojska. W ten sposób np. buduje się morale sił zbrojnych. Dziś tego rodzaju działania wiążemy przede wszystkim z aktywnością w cyberprzestrzeni. I to co obserwujmy na Ukrainie, ma ogromne znaczenie – takie akcje realnie wzbudzają strach i obawy w ludności cywilnej - tłumaczy były wiceszef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, płk Maciej Matysiak

Oficer mówi, że to bardzo ważne kwestie we współczesnym konflikcie. Ale Rosjanie też prowadzą tego rodzaju działania. Obserwujemy, jak mówi, tego rodzaju aktywność w Polsce i Europie. Jako przykłady wymienia "wszystko to, co dzieje się dookoła ruchów antywojennych".

Widzimy, niestety, że ta propaganda, odnosi już skutek. W takie tony uderza choćby Donald Trump czy środowiska twardo nacjonalistyczne. To właśnie działanie informacyjne, psychologiczne - narzędzia społeczne, dążące do wywołania określonych działań w społeczeństwach.

Pułkownik komentuje też rozbicie przez polskie służby siatki szpiegowskiej pracującej dla Rosji. Grupa miała prowadzić w naszym kraju przygotowania do działań dywersyjnych.

To jest także sianie strachu i paniki. Widzieliśmy to na przykładzie zatrzymania grupy dywersantów, którzy mieli działać poprzez zagrożenie infrastruktury transportowej i przez to sianie strachu w społeczeństwie, dotyczące bezpieczeństwa przejazdów czy transportu zbiorowego - dodaje płk Matysiak.

W Polsce też mamy jednostkę zajmującą się operacjami psychologicznymi. To Centralna Grupa Działań Psychologicznych im. Króla Stefana Batorego z Bydgoszczy. Nasi żołnierze brali udział np. w operacji NATO w Bośni, gdzie NATO-wski PSYOP aktywnie i skutecznie działał, wydając pismo dla młodzieży, które w pewnym momencie było drugim najpopularniejszym czasopismem młodzieżowym w tym kraju. Wojskowi NATO zajmowali się także prowadzeniem rozgłośni radiowej dla mieszkańców.

Wybrane dla Ciebie
Nowe przepisy już działają. Kierowcy odczuli je na własnej skórze
Nowe przepisy już działają. Kierowcy odczuli je na własnej skórze
"To moje miejsce". Niewiarygodne, co zrobił sąsiad
"To moje miejsce". Niewiarygodne, co zrobił sąsiad
Wojna w Iranie jak gra komputerowa. Kontrowersyjny przekaz Białego Domu
Wojna w Iranie jak gra komputerowa. Kontrowersyjny przekaz Białego Domu
Rosjanie ostrzelali wieżowiec. Są ofiary śmiertelne
Rosjanie ostrzelali wieżowiec. Są ofiary śmiertelne
Tak wygląda kosmiczne "Kocie Oko". ESA publikuje nowy obraz
Tak wygląda kosmiczne "Kocie Oko". ESA publikuje nowy obraz
Temperatura wystrzeli. W weekend nawet 18 st. C
Temperatura wystrzeli. W weekend nawet 18 st. C
Poszedł do lasu. I nagle taki widok. "Co tu się dzieje?"
Poszedł do lasu. I nagle taki widok. "Co tu się dzieje?"
Tornado i gwałtowne burze uderzyły w USA. Jest nagranie
Tornado i gwałtowne burze uderzyły w USA. Jest nagranie
Wyniki Lotto 06.03.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 06.03.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Biały Dom o bezwarunkowej kapitulacji Iranu. To decyzja Trumpa
Biały Dom o bezwarunkowej kapitulacji Iranu. To decyzja Trumpa
Trudna walka w kijowskim zoo. Stawką jest życie 52-letniej gorylicy
Trudna walka w kijowskim zoo. Stawką jest życie 52-letniej gorylicy
W Dobrym Mieście stanęła lodówka społeczna. Wyjątkowa inicjatywa
W Dobrym Mieście stanęła lodówka społeczna. Wyjątkowa inicjatywa