Wygląda jak daktyl, ale działa inaczej. Co jujuba może nam zaoferować?

Wyglądem przypomina daktyla, ale to tylko wizualne podobieństwo. Jujuba, czyli owoc głożyny pospolitej, coraz częściej pojawia się w dyskusjach o naturalnych produktach, które mogą wzbogacić codzienne jedzenie czymś mniej oczywistym. W wielu miejscach świata jest znana od dawna i ma swoje stałe miejsce w kuchni oraz tradycji, a u nas dopiero raczkuje. Co tak naprawdę skrywa się w tym owocu oraz czym różni się od znanych i często wybieranych słodkich przekąsek owocowych w tej części świata?

Jujuba to owoc drzewa o nazwie głożyna pospolita, czyli rośliny, która naturalnie rośnie w cieplejszym klimacie Azji i od dawna jest tam uprawiana na dużą skalę. W świeżej formie przypomina małe jabłuszko i zawiera sporo wody, bo nawet ponad 70 procent, natomiast po wysuszeniu staje się bardziej sprasowanym źródłem energii, ponieważ ilość cukrów rośnie do około 60-70 g na 100 g produktu bez pestek. W wielu krajach poza kuchnią wykorzystuje się ją także w prostych naparach, które przygotowuje się przez zalanie suszonych owoców gorącą wodą na kilka minut. Co ważne, jujuba w formie suszonej dobrze znosi przechowywanie i transport, dlatego często trafia do sprzedaży w dalszych zakątkach świata. Świeże owoce pojawiają się rzadziej i szybciej tracą jakość, więc jeśli się na nie trafi, najlepiej wybierać jędrne sztuki bez miękkich miejsc, ponieważ to oznacza lepszą świeżość i pełniejszy smak.

Smak jujuby zmienia się wraz z jej formą, dlatego łatwo się zdziwić przy pierwszym kontakcie. Świeży owoc jest lekko słodki, delikatnie kwaskowy i bardziej orzeźwiający niż daktyl, który od początku ma intensywnie słodki, karmelowy posmak. Suszona jujuba staje się zdecydowanie słodsza, ale nadal nie daje tak ciężkiego, lepkiego odczucia w ustach jak daktyle. Kaloryczność jest na podobnym poziomie i oscyluje w granicach 300 kcal w 100 g, więc obie opcje są kaloryczne, ale jujuba wydaje się lżejsza. Jujuba pasuje idealnie na przekąskę w mniejszych porcjach, natomiast daktyle częściej wykorzystuje się w formie naturalnego słodzika do deserów, w których ich intensywny smak jest bardziej wyczuwalny.

W środku jujuby znajduje się ciekawa paleta składników, która może doskonale wzbogacić codzienny jadłospis. W 100 g świeżych owoców znajduje się zwykle około 70-80 kcal, głównie z węglowodanów, oraz kilka gramów błonnika, czyli składnika, który usprawnia pracę jelit i wzmacnia uczucie sytości. Wyróżnia ją zawartość witaminy C, która w świeżej formie sięga nawet około 60-80 mg na 100 g, więc jest całkiem pokaźna. Oprócz tego dostarcza potas, żelazo oraz niewielkie ilości witamin z grupy B, które przyczyniają się do przemian składników odżywczych w energię. W jujubie znajdują się też naturalne związki roślinne, czyli antyoksydanty, które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym, ale ich działanie jest mocno zależne od całej diety. Jujuba bez wątpienia jest w stanie ciekawie urozmaicić codzienne menu i dodać mu słodkiego smaku w mniej oczywistej formie.

Wpływ jujuby na organizm objawia się również działaniem uspokajającym oraz wsparciem snu, choć warto podejść do tego spokojnie i bez nadmiernych oczekiwań. W wielu badaniach obserwuje się obecność związków roślinnych, które oddziałują na układ nerwowy, dlatego w niektórych krajach suszone owoce dodaje się do wieczornych naparów. Wiele osób odczuwa lekkie wyciszenie po ich spożyciu, ale nauka nie potwierdza tego jednoznacznie u każdego. Jujuba wpływa też na poziom energii w ciągu dnia, ponieważ zawiera łatwo przyswajalne węglowodany, które organizm szybko wykorzystuje w formie "paliwa". Obecny w niej błonnik usprawnia pracę jelit oraz wspiera regularność wypróżnień, jeśli pojawia się w diecie systematycznie i w rozsądnych ilościach. Najlepiej traktować ją jak niewielki dodatek, na przykład 2-3 suszone owoce dziennie, ponieważ taka ilość ułatwia korzystanie z jej właściwości bez nadmiaru cukrów.

Jujuba mimo prostego składu nie jest produktem dla każdego w dowolnej ilości, dlatego w kilku sytuacjach warto zachować rozwagę. Osoby kontrolujące poziom cukru we krwi powinny zwrócić uwagę przede wszystkim na porcję i ilość węglowodanów. Przy wrażliwym układzie pokarmowym większa porcja może wywołać dyskomfort, na przykład wzdęcia lub uczucie ciężkości, tym bardziej jeśli pojawi się nagle w diecie. Ostrożność jest też wskazana przy jednoczesnym stosowaniu leków uspokajających lub nasennych, tym bardziej jeśli ktoś ma zamiar sięgnąć po ekstrakty albo suplementy z jujuby. Warto też pamiętać o jakości produktu, ponieważ suszone owoce czasami są dosładzane lub konserwowane. Najlepiej wybierać te z prostym składem i bez dodatku cukru.

Jujubę można uwzględnić w codziennym jedzeniu w bardzo prosty sposób. Suszone owoce świetnie pasują na szybką przekąskę między posiłkami albo dodatek do posiłku, w którym zastępują część innych słodkich składników. Można je też drobno pokroić i wymieszać z jogurtem naturalnym lub twarogiem, dzięki czemu smak stanie się mocniejszy bez potrzeby dosładzania. Ciekawą opcją jest także napar, czyli zalanie kilku owoców gorącą wodą i odczekanie kilku minut, aż zmiękną i oddadzą aromat. W wersji wytrawnej jujuba jest dodawana do ryżu lub dań jednogarnkowych, ponieważ wprowadza lekko słodki, złożony akcent. Warto zacząć od małych ilości i dostosować je indywidualnie.

Jujuba to prosty produkt, który może wnieść do codziennego jedzenia coś nowego bez większego wysiłku i wygórowanej ceny. Ma solidny skład i kilka praktycznych zastosowań, więc świetnie odnajduje się w formie niewielkiego dodatku w różnych posiłkach. Warto podejść do niej spokojnie, sprawdzić jej smak oraz formę i dopasować ilość do własnych potrzeb.