Zamek Krzyżtopór odzyska zabytki po 50 latach. Przechowywano je na Wawelu

Podczas poniedziałkowej uroczystości w Zamku Krzyżtopór w Ujeździe, w której wzięli udział m.in. rektor UJK prof. Beata Wojciechowska oraz burmistrz Iwanisk Marek Staniek, podpisano kluczowe porozumienie otwierające nowy rozdział w dokumentacji historycznej zamku i popularyzacji jego dziedzictwa.

Zgodnie z informacją podaną przez PAP, do zamku powrócą przedmioty odnalezione podczas badań archeologicznych z lat 70. XX wieku. Skarby te były przechowywane na Wawelu i obejmują m.in. kafle delftyjskie oraz elementy wyposażenia wnętrz z XVII wieku.

Szczególną wartość mają przedmioty codziennego użytku, pozwalające odtworzyć życie mieszkańców rezydencji w okresie jej największej świetności.

Jak poinformował archeolog Andrzej Gołembnik, badacze dysponują obecnie dwiema kolekcjami zabytków – historyczną, pochodzącą z badań sprzed około pół wieku oraz nową, pozyskiwaną podczas współczesnych prac archeologicznych.

Oprócz przedmiotów ceramicznych kolekcja obejmuje bogaty zbiór militariów i numizmatów. Połowę z nich stanowią srebrne monety z czasów Wazów. Pozostała część znaleziska to miedziane monety znane jako boratynki.

Znaczącą część zbiorów stanowią przedmioty metalowe, w tym elementy uzbrojenia, uprzęży, podkowy, strzemiona i ostrogi.

Zdaniem historyków, artefakty są cennym źródłem wiedzy o funkcjonowaniu zamku w okresie, gdy pełnił rolę reprezentacyjnej rezydencji typu palazzo in fortezza (specyficzny rodzaj pałacu, posiadający cechy obronne - red.).

Trwają badania dotyczące codziennego życia mieszkańców rezydencji. Na dawnych dziedzińcach gospodarczych zabezpieczono m.in. materiał kostny i ości rybie, które są obecnie analizowane przez specjalistów. Wyniki badań mają pozwolić na odtworzenie zwyczajów żywieniowych mieszkańców zamku w różnych okresach jego funkcjonowania - podkreśla PAP.

Porozumienie przewiduje rozbudowaną współpracę naukową i popularyzatorską. Prof. Jacek Pielas z UJK zapowiedział już organizację konferencji poświęconej historii rodu Ossolińskich. Badania na terenie zamku będą realizowane przy udziale studentów.

Rektor UJK prof. Beata Wojciechowska zaznaczyła, że Krzyżtopór staje się ważnym miejscem badawczym i edukacyjnym. Może stać się również otwartą przestrzenią dla artystów i wydarzeń kulturalnych wspieranych przez uniwersytet.

Zamek Krzyżtopór powstał w latach 1631–1644 z fundacji wojewody sandomierskiego Krzysztofa Ossolińskiego. Do czasu budowy Wersalu należał do największych rezydencji pałacowych w Europie. Po śmierci fundatora oraz zniszczeniach spowodowanych wojnami obiekt stopniowo popadł w ruinę. Dziś jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa świętokrzyskiego.