Wyjątkowe znalezisko. Można mu spojrzeć w oczy

Chruściki – tak nazywa się rząd owadów, który w ostatnim czasie zadziwił naukowców do tego stopnia, by skamieniałość Trichoptera określili mianem jednej z "najlepszych na świecie". Przypominające ćmy (niekiedy włochate) owady z rzędu chruścików nie są jednak gatunkiem wymarłym.

Czytaj także: Spacerował i trafił na skarb. Sensacja na Dolnym Śląsku

To do dziś występujący rząd, który spotkać można również w Polsce, gdzie zidentyfikowano niemal 300 jego gatunków. W Europie jest ich z kolei ponad 900, zaś na całym świecie opisano ich ponad 14 tys. obecnie żyjących. Naukowcy szacują, że obecnie na Ziemi występuje aż 50 tys. gatunków chruścików.

Trichoptera to stworzenie o niezwykle delikatnym ciele, którego wielkość waha się w granicach 2-30 mm w zależności od gatunku. W związku z tym proces fosylizacji (przejście martwego organizmu w stan skamieniały) wymaga w ich przypadku konkretnych warunków.

Kiedy otoczenie nie sprzyja wspomnianej fosylizacji, szczątki Trichoptera "znikają" bez śladu. Jeśli natomiast warunki są idealne – chruściki mogą zakonserwować się w strukturze skały i po latach okazać się cennym znaleziskiem dla naukowców. Tak też było w przypadku owadów, o których pisze CSIRO.

Czytaj także: Ma prawie 3000 lat. Nie wiadomo, skąd pochodzi

Na jednym ze stanowisk archeologicznych w okolicach australijskiego miasta Gulgong naukowcom udało się odkryć doskonale zachowaną skamieniałość Trichoptera. Zidentyfikowano ją na skale przysypanej osadem klastycznym, który szybko przekształcił się w geothyt (wodorotlenek żelaza (III)).

Dzięki zmianom mineralnym skały okazały się miejscem, które umożliwiło szczątkom Trichoptera zachowanie w niezmienionym przez miliony lat kształcie. Miliony, bowiem mowa o odkryciu, którego wiek szacuje się na 11-16 mln lat.

Naukowcy przyjrzeli się skamieniałościom i zidentyfikowali w nich dobrze zachowane gruczoły jedwabne, aparat gębowy, przewód pokarmowy, pazury i narządy płciowe. CSIRO zwraca też uwagę, że w jednym z owadów wykryto pyłek wewnątrz jelit.

Największym sukcesem dla uczonych okazało się jednak badanie oczu Trichoptera. Dwa odkryte okazy cechują się bowiem doskonale utrzymaną strukturą oka, ale też nanopowłoką rogówki. To jedne z najlepiej zachowanych oczu na świecie, jakie do tej pory udało się przebadać.

Czytaj także: Zbadali grobowiec Majów. Odkrycie zszokowało archeologów

Ogólny stan oczu chruścików pozwolił naukowcom ustalić, że stworzenia z epoki miocenu miały oczy przystosowane do poruszania się w trudnych warunkach oświetleniowych. Jednocześnie miały wodoodporną powierzchnię, a za ich budowę odpowiadały białka i wosk.

Co więcej – odkrycie naukowców można wykorzystać we współczesnych technologiach. Wystarczy bowiem wykorzystać strukturę powierzchni oka chruścików do produkcji szyb samochodowych lub okularów przeciwsłonecznych. W ten sposób będą wytrzymalsze.