Suplementacja magnezu - przeciwko stresowi i skurczom mięśni

Ten pierwiastek pozwala nam zachować odpowiedni stan równowagi służący poprawnemu radzeniu sobie z kłopotami dnia codziennego. Również dokuczliwe i bolesne skurcze mięśni są objawem braku magnezu w organizmie. Kiedy te symptomy występują razem, warto zwrócić uwagę na suplementację magnezu. Czy sięgnąć po suplement diety czy po lek? Magnez dostępny jest na rynku w wielu wariantach, jednak różnią się one między sobą wchłanialnością. Jak wybrać najlepszy preparat do zażywania?

To, że na co dzień towarzyszy nam od czasu do czasu uczucie stresu, jest normalnym zjawiskiem. To proces fizjologiczny, który służy przetrwaniu – mobilizując nasz organizm, stawia go w stan wytężonej uwagi. W stanie stresu nasza uwaga jest cała skupiona na wykonywanym zadaniu. To dlatego występujący publicznie mówcy czy artyści mówią o zbawiennym wpływie lekkiej tremy na własny występ. Optymalna dawka stresu to dawka, która mobilizuje uwagę, lecz nie upośledza pamięci. Całkowity brak stresu w organizmie może grozić nawet śmiercią – stres ostrzega nas bowiem przed niebezpieczeństwem. Najczęściej jednak skutkuje po prostu apatią, marazmem i stanami depresyjnymi.

Jednak o wiele częściej mamy do czynienia z problemami związanymi z nadmiarem stresu. Osłabienie pamięci, słaby refleks i długotrwały lęk to jego najczęstsze skutki. Stan ten również może prowadzić do zaburzeń psychicznych – silnych zaburzeń lękowych czy depresji, a co za tym idzie, wymagać konieczności wizyty u specjalisty.

Objawy nadmiernego stresu możemy podzielić na fizjologiczne i psychologiczne. Fizjologiczne to skoki ciśnienia, pocenie się, napady obżarstwa lub brak apetytu, napady zimna lub gorąca, biegunki, zaparcia, kłopoty żołądkowe, wymioty, mdłości, bóle głowy, bóle brzucha, drętwienie kończyn, bóle pleców, łomotanie serca, szybki, płytki puls... Jest ich więc sporo i często ich występowanie potęguje jeszcze odczuwanie stresu, kojarzą się bowiem pacjentowi z poważnymi schorzeniami. Do psychologicznych objawów nadmiernego stresu należą: strach, gniew, bezradność, uczucie pustki w głowie, zaburzenia snu (bezsenność, lęki nocne, duża senność), kłopoty z pamięcią i towarzyszące im uczucie stałego niepokoju.

Skąd się bierze stres? Nierzadko z powodów osobowościowych, szczególnie podatni na jego odczuwanie są neurotycy. Jednak na odczuwanie stresu może też wpływać dieta. Brak magnezu w organizmie i niedobory innych elektrolitów mogą prowadzić do zachwiania w naszej gospodarce psychicznej. Czasami budzi to duży niepokój – zwłaszcza u osób starszych, które problemy z pamięcią i brakiem koncentracji przypisują początkom choroby Alzheimera czy innej formie demencji. Często jednak okazuje się, że to po prostu niedobór magnezu w organizmie.

Inny efekt braku magnezu w organizmie to skurcze mięśni. Wraz z bólami głowy i drżeniem powieki, stanowią najbardziej charakterystyczny symptom dla niedoboru tego pierwiastka. Skurcz (kurcz) mięśni to inaczej nagłe i mimowolne skurczenie się długości włókien mięśniowych. Tymczasem magnez to, obok wapnia i potasu, najważniejszy pierwiastek biorący udział w nadzorowaniu napięcia mięśniowego. Dotyczy to zarówno mięśni szkieletowych, jak i gładkich, czyli tych budujących organy wewnętrzne. Stąd niedobory magnezu prowadzą do nieprzyjemnego objawu w postaci nagłego skurczu mięśni.

Skurcz mięśni przeważnie jest szybki i bardzo bolesny. Czasami trwa nawet kilka minut i trudno go rozmasować. Charakterystyczne drżenie powieki to właśnie skurcz mięśni powiek – po nim przeważnie rozpoznajemy potrzebę zażywania suplementu magnezu. Szczególnie często skurcze mięśni dotykają sportowców. Nie tylko zawodowych – również amatorów. Przy wysiłku fizycznym wzrasta bowiem intensywność pocenia się, procesu, który ma za zadanie regulować gospodarkę cieplną organizmu. Przy intensywnym wysiłku fizycznym organizm może wydzielać aż 1,5-2 litry potu na godzinę, a im wyższa temperatura na zewnątrz, tym bardziej wskaźnik ten wzrasta. Skład potu to zaś głównie elektrolity, właśnie potas i magnez. Sportowcy powinni zwrócić szczególną uwagę na suplementy diety – magnez, a właściwie jego niedobór może bowiem wpłynąć również na osłabienie masy mięśniowej. Przy odwodnieniu serce zaczyna mocniej bić, objętość krwi się zmniejsza, a mięśnie nie są odpowiednio utlenowane. Przez to ich objętość zaczyna się zmniejszać, co może niekorzystnie odbić się na kondycji zawodnika.

Kluczem do odpowiedniego suplementacji magnezu jest bogata w ten pierwiastek dieta. Do potraw bogatych w magnez należą żółte sery, orzechy, kakao, gorzka czekolada, produkty pełnoziarniste. Jednak nie u każdego odpowiednia dieta wystarczy – nie bez powodu niedobory magnezu występują zwłaszcza w krajach rozwiniętych. Przetworzona, pakowana żywność często jest wybrakowana pod kątem zawartości substancji odżywczych. Dlatego suplementacja magnezu często staje się koniecznością.

W Polsce suplement diety z magnezem to jeden z najczęściej zażywanych preparatów w ogóle. Klienci aptek często wybierają preparaty łączące magnez z witaminą B6. Nic dziwnego, bowiem witamina B6 bardzo poprawia bowiem wchłanialność magnezu, zaś niedobory witaminy B6 również są dosyć rozpowszechnione u Polaków. Dlatego kupując jeden suplement diety magnez z witaminą B6, możemy upiec dwie pieczenie na jednym ogniu.

Wiele osób, wybierając preparat z magnezem, ma duży problem z rozróżnieniem magnezu jako leku i jako suplementu diety. Na polskim rynku jest obecnie 139 preparatów typu magnez – suplement i 17 preparatów typu magnez – lek. W jakich okolicznościach i po który sięgnąć?

Zgodnie z ustaleniami specjalistów, magnez jako suplement diety przeznaczony jest dla zdrowych osób, które z powodów wybrakowanej diety, pragną uzupełnić poziom magnezu w organizmie. Oczywiście suplementacja magnezu nie zastąpi w całości zbilansowanej diety, może jednak znacząco ją wspomóc w przywracaniu odpowiedniego poziomu magnezu we krwi. Natomiast magnez – lek to preparat przeznaczony dla osób ze stwierdzonymi klinicznymi niedoborami magnezu w organizmie, niejednokrotnie wynikającym z jakiegoś schorzenia. Diagnozuje go lekarz i na tej podstawie zaleca pacjentowi odpowiedni środek, który ma za zadanie leczyć niedobory tego pierwiastka w organizmie. W zależności od naszej sytuacji, powinniśmy sięgać więc po preparat jej dedykowany. Więcej o magnezie – leku i suplemencie diety przeczytasz tutaj.

Nadmiar magnezu występuje o wiele rzadziej niż jego niedobór – w zasadzie trudno doprowadzić do takiej sytuacji poprzez samą dietę. Hipermagnezemia, czyli właśnie przedawkowanie magnezu, to raczej efekt zażywania niektórych leków oraz niewłaściwej suplementacji tego pierwiastka. Może również wystąpić u seniorów, osób z chorobami nerek czy niedoczynnością tarczycy.

Czy hipermagnezemia jest groźna? Teoretycznie nadmiar magnezu w skrajnych sytuacjach może prowadzić do śpiączki, zatrzymania akcji serca i śmierci – w praktyce są to ekstremalnie rzadkie przypadki. Najczęściej objawy nadmiaru magnezu w organizmie to zawroty głowy, nudności i zaparcia. Jeśli podejrzewamy hipermagnezemnię, należy udać się do lekarza rodzinnego, który pokieruje dalszym leczeniem – być może konieczne będzie podanie odpowiednich preparatów regulujących poziom magnezu w organizmie. Trzeba jednak zaznaczyć, że są to jednak dość rzadkie przypadki – rozsądna i zgodna z zaleceniami suplementacja magnezu jest bezpieczna dla zdrowia i raczej nie doprowadzi nas do takiego stanu.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Źródła:
Strelau, Jan, ed. Psychologia: podręcznik akademicki. Podstawy psychologii. Vol. 1. Gdanskie Wydawnictwo Psych, 2007.
Wojciszke, Bogdan, and Dariusz Doliński. "Psychologia społeczna." (2008)
Nęcka, Edward "Pobudzenie intelektu. Zarys formalnej teorii inteligencji", Universitas, Kraków, 2000.
Jarosz, Mirosław, et al. "Woda i elektrolity." Normy żywienia dla populacji polskiej–nowelizacja (2012): 143.
Biernat, J., and J.A. Wyka. "Stan odżywienia w aspekcie stanu zdrowia." Now. Lek 20011.80 (2011): 3.
Jośko-Ochojska, Jadwiga, Leszek Spandel, and Ryszard Brus. "Odwodnienie osób w podeszłym wieku jako problem zdrowia publicznego." Hygeia Public Health 49.4 (2014): 712-717.
Iskra, Maria, Beata Krasińska, and Andrzej Tykarski. "Magnez—rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka." Arterial Hypertension 17.6 (2013): 447-459.
Tylka, J. "podejście psychosomatyczne w wyjaśnianiu przyczyn i ustalenia sposobów terapii zaburzeń zdrowia." Fam Med Prim Care Rev 12.1 (2010): 97-103.