"Był las, nie ma lasu". Leśnicy pokazali tajemnicze zniszczenia

Leśnicy z Nadleśnictwa Tuszyma opublikowali w sieci zdjęcie, które poruszyło internautów. Na fotografii widać drzewa powalone przez bobry. "Był las, nie ma lasu" – napisali smutno, dodając, że to "niezbyt pozytywny wymiar działalności bobrów w Leśnictwie Goleszów".

Widać, że w krótkim czasie zwierzęta potrafią zmienić krajobraz, ścinając kolejne drzewa i zamieniając fragment lasu w otwartą przestrzeń. Choć z ludzkiej perspektywy to zniszczenie, w przyrodzie ma ono swoje uzasadnienie.

Bóbr europejski, największy gryzoń Europy, jeszcze sto lat temu był w Polsce niemal całkowicie wytępiony. Polowano na niego dla futra i wydzieliny zwanej strojem bobrowym. Dzięki ochronie gatunkowej i programom reintrodukcji populacja odbudowała się – dziś bobry spotkać można niemal w całym kraju, nad rzekami, jeziorami i stawami. Ich liczba szacowana jest na ponad 100 tysięcy osobników.

Ślady po zębach bobrów często zaskakują spacerowiczów. Zwierzęta te nie ścinają drzew dla zabawy – to dla nich kwestia przetrwania. Żywią się korą, łykiem i młodymi pędami drzew liściastych, głównie wierzb i topól.

Powalone drzewa służą im także jako materiał budowlany do wznoszenia tam i żeremi, które spiętrzają wodę i tworzą bezpieczne schronienia. W ten sposób bobry regulują przepływ rzek i zwiększają retencję wody. To, co wygląda na dewastację, w rzeczywistości jest przejawem ich naturalnego instynktu i strategii przystosowawczej.

Bobry rozprzestrzeniły się w całej Polsce – od Podlasia i Mazur po Śląsk i Małopolskę. Ich siedliska znajdują się nad rzekami, potokami, stawami i jeziorami, gdzie mają dostęp do wody i drzew liściastych. Budując tamy, zmieniają krajobraz: zalewają fragmenty lasu, tworzą rozlewiska i bagna, w których pojawia się nowe życie. Dzięki nim zyskują ptaki wodne, płazy i owady. Bobry są terytorialne, dlatego każda rodzina zajmuje określony odcinek cieku wodnego, który przekształca zgodnie z własnymi potrzebami.

Działalność bobrów ma dwa oblicza. Z przyrodniczego punktu widzenia są niezwykle pożyteczne – ich tamy zatrzymują wodę, zwiększają wilgotność gleby i przeciwdziałają skutkom suszy. Tworzą siedliska bogate w życie, wspierając bioróżnorodność. Jednak w miejscach, gdzie ingerują w lasy gospodarcze, pola lub infrastrukturę, powodują straty.

Ich tamy potrafią zatopić fragment dróg czy łąk, a ścięte drzewa stanowią wymierną stratę dla leśników. Dlatego w wielu regionach stosuje się zabezpieczenia – np. metalowe siatki chroniące pnie przed ogryzaniem.