Chcieli "sprzedać" grób za 30 tys. zł. Pokazano jego wygląd

W sieci pojawił się post o ogłoszeniu, w którym ktoś proponuje "odstąpienie" miejsca na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie za 30 tys. zł. Sprawa wpisuje się w szerszy problem wtórnego obrotu miejscami pochówku, którego nie przewiduje ustawa, a część cmentarzy wprost go zakazuje.

25 sierpnia 2025 r. na profilu w mediach społecznościowych opublikowano wpis o ogłoszeniu, w którym ktoś proponuje "odstąpienie" miejsca na Cmentarzu Komunalnym Północnym (CKP) w Warszawie za 30 tys. zł. Autor posta zwraca uwagę, że podobne oferty częściej dotyczą nekropolii uznawanych za prestiżowe lub takich, gdzie realnie brakuje wolnych miejsc.

W ustawie o cmentarzach nie ma takiego pojęcia jak handel grobem. Pamiętajmy, że nie jest to prawo własności, jak nam się często wydaje. Jest to cywilnoprawne uprawnienie do dysponowania miejscem pochówku, o charakterze mieszanym (osobistym i majątkowym). Przysługuje osobie, która zawarła umowę z zarządcą cmentarza i opłaciła miejsce, czyniąc ją dysponentem. Właścicielem gruntu zawsze pozostaje zarządca cmentarza - czytamy na Facebooku.

Jest to związane z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że "prawo do grobu, na które składają się przede wszystkim elementy o charakterze osobistym, nie może być przedmiotem obrotu". Sąd uznał też, że cmentarze komunalne mogą w regulaminach wprowadzać zapisy ograniczające wtórną sprzedaż miejsc pochówku.

W praktyce wiele ogłoszeń w internecie dotyczy nie "sprzedaży grobu", ale prób przeniesienia uprawnień do dysponowania miejscem. Są to głównie przypadki związane m.in. z pustym grobem po ekshumacji oraz koniecznością dopełnienia procedur w kancelarii cmentarnej.

W opisywanym poście przez CKP pojawia się dodatkowy problem. Z danych zawartych w wyszukiwarce grobów, w danym miejscu mają być pochowane dwie osoby. To oznacza, że ewentualne "odstąpienie" miejsca w praktyce wymagałoby wcześniejszych działań, a później przejścia procedury przewidzianej przez zarządcę.

Na stronie Zarządu Cmentarzy Komunalnych w Warszawie można znaleźć warunki i zasady wprowadzone zarządzeniem Prezydenta m.st. Warszawy nr 3770/2009 z 16 października 2009 r. Zgoda na udostępnienie miejsca za życia ma dotyczyć osób spełniających konkretne kryteria. Wymieniono m.in.:

• ukończony 75. rok życia,
• ukończony 70. rok życia i bezdzietność,
• ciężka choroba nieuleczalna potwierdzona zaświadczeniem lekarskim.

Autor posta dziwi się, że ktoś "sprzedaje" taki grób, który nie jest ulokowany w interesującej części Cmentarza Północnego.

Samo miejsce, które ma być odstąpione, też nie znajduje się w jakiejś wyjątkowo atrakcyjnej lokalizacji. Szybkie wyszukiwanie w google i można znaleźć kilka ogłoszeń o odstąpieniu grobu na Cmentarzu Bródnowskim w granicach 20 000 zł - 27 000 zł, jest też ogłoszenie "Odstąpię kwaterę 4 osobową +[urny] Powązki Warszawa" za 94 500 zł.

Na Cmentarzu Północnym nie brakuje nowych miejsc grzebalnych. Opłaty za nie są w widełkach 1 060 zł (grób urnowy ziemny, pojedynczy, bez prawa murowania) do 9 600 zł (grób tradycyjny, murowany) - zauważa CKP na Facebooku.

Może jednak w cenę wchodzi jakiś niesamowity pomnik? Odwiedziłem to miejsce i zrobiłem kilka zdjęć. Każdy może sam ocenić - pisze autor posta.

Z opisów w bazie i z przytoczonych w poście zasad wynika, że przy tego typu ofertach kluczowe są trzy kwestie:

• status grobu (czy ktoś jest pochowany, czy miejsce jest puste po ekshumacji),
• regulamin i procedury zarządcy (czy i na jakich zasadach dopuszcza zmianę dysponenta),
• realne opłaty i formalności po stronie cmentarza (niezależnie od kwoty żądanej w ogłoszeniu).

Zabawne jest też zaliczenie grobu (8 m kw.) do kategorii "działka inwestycyjna".