Miała ponad 2 tys. lat. Niezwykłe odkrycie na Mazowszu

• Badania na stanowisku "Łysa Góra" prowadzą naukowcy Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
• Znaleziona moneta została wybita za panowania Seutesa III w latach 323-316 p.n.e. w Seuthopolis (dzisiejszy Kazanłyk w Bułgarii).
• Odkryte domostwo ma 17,5 m długości i ok. 4 m szerokości, a badacze wiążą je z kulturą kurhanów zachodniobałtyjskich.

Na stanowisku archeologicznym Łysa Góra naukowcy znaleźli wyjątkowy zabytek. Podczas kolejnych prac odkryli brązową monetę z wizerunkiem jeźdźca i Zeusa w laurze. Zabytek ma ponad 2,3 tys. lat. W monecie wykonano także otwór, dlatego mogła być noszona na szyi jako zawieszka.

Jak podaje PAP, archeolodzy z Państwowego Muzeum Archeologicznego od trzech sezonów badają pozostałości dawnej osady na Mazowszu. Znaleziska wskazują na obecność kultury kurhanów zachodniobałtyjskich, a także mogą świadczyć o kontaktach z Celtami. Badania prowadzone są na terenie stanowiska Łysa Góra.

Monetę wybito w Seuthopolis, na terenie dzisiejszej Bułgarii. To około 1,5 tys. km w linii prostej od Mazowsza. Zdaniem badaczy znalezisko może świadczyć o dalekich kontaktach mieszkańców tego regionu. To także jeden z najlepiej udokumentowanych przykładów antycznej monety z wczesnej epoki żelaza znalezionej na ziemiach polskich.

Archeolodzy zakładają, że zabytek mógł trafić na Łysą Górę za pośrednictwem Celtów, być może powiązanych z najazdem na Seuthopolis w pierwszej połowie III wieku p.n.e. Moneta mogła stać się pamiątką po wyprawie i elementem osobistego wyposażenia, noszonym na szyi.

To najpewniej tzw. obole greckie, jednak musimy jeszcze poczekać na potwierdzenie, że są to właśnie te monety – zaznaczył dr Bartłomiej Kaczyński z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie w rozmowie z PAP.

W tym samym miejscu archeolodzy odkryli także pozostałości długiego domu. Budynek miał około 17,5 m długości i 4 m szerokości. Jak wyjaśnił dr Kaczyński, jego konstrukcja jest wyjątkowa, ponieważ dom był podzielony na kilka części. Każda z nich miała około 4–5 m długości.

Dom najprawdopodobniej powstał około V wieku p.n.e. i był związany z lokalną społecznością kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Podobne budynki znane są z południowo-zachodniej Polski, ale na Mazowszu i w północno-wschodniej części kraju takie znalezisko jest rzadkością.

Najcenniejsze zabytki odkryte na Łysej Górze są obecnie zabezpieczane i konserwowane. Wśród nich jest m.in. znaleziona moneta, celtycki hełm oraz narzędzia do trepanacji czaszki. Muzealnicy planują także wystawę poświęconą stanowisku. Ma ona powstać z okazji stulecia Państwowego Muzeum Archeologicznego, czyli za dwa lata.