Źródło wideo: © PAP
Danuta Pałęga

Miała tylko 12 lat. Zginęła cała rodzina. "Nie mam zdjęcia ani grobu"

19 kwietnia 2026 r. przypada 83. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. – Miałam 12 lat i byłam już dorosłą dziewczyną – mówi Krystyna Brudnicka, jedna z ocalałych, w poruszającym nagraniu, które trudno obejrzeć bez emocji. Jej wspomnienia to nie tylko zapis osobistej tragedii, ale też świadectwo czasu, w którym dzieci musiały podejmować decyzje na granicy życia i śmierci.

W kwietniu 1943 roku, podczas żydowskiej Paschy, niemieckie oddziały rozpoczęły ostateczną likwidację getta warszawskiego. Zamknięci tam Żydzi – blisko pół miliona ludzi – stanęli przed wyborem: bierna śmierć lub walka. Członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej pod dowództwem Mordechaja Anielewicza oraz bojownicy Żydowskiego Związku Wojskowego podjęli nierówną walkę, która przeszła do historii jako jedno z najbardziej dramatycznych powstań II wojny światowej.

Na tle tych wydarzeń wybrzmiewa historia Brudnickiej – jeszcze bardziej osobista i przejmująca. Opowiada o matce, która kazała jej wyjść z kanału, choć sama nie miała już sił, by się uratować. "Mama mnie przeznaczyła do życia" – wspomina.

Dopiero po wielu latach zrozumiała, jak niezwykłe było jej ocalenie. "To cud, że żyję" – mówi. Dziś traktuje swoje świadectwo jako obowiązek wobec tych, którzy zginęli. Nie ma ich zdjęć ani grobów, ale – jak podkreśla – istnieją w jej pamięci. Każde wspomnienie jest dla nich symbolicznym pomnikiem.

Powstanie w getcie warszawskim zakończyło się 16 maja 1943 roku, gdy Niemcy wysadzili Wielką Synagogę przy ul. Tłomackiej, niszcząc ostatni symbol życia żydowskiego w tej części miasta. Jednak historie takie jak ta pokazują, że pamięć przetrwała.

Świadectwo Krystyny Brudnickiej to coś więcej niż relacja historyczna – to głos świadka, który przypomina, do czego prowadzi nienawiść. Warto go usłyszeć do końca.

Źródło artykułu:
Więcej wideo
Dostał 13 mln zł. Tomasz Komenda spisał testament. Wygadała sięDostał 13 mln zł. Tomasz Komenda spisał testament. Wygadała się
Wielkopolska Ibiza niknie w oczach. Pojechaliśmy tam z kamerąWielkopolska Ibiza niknie w oczach. Pojechaliśmy tam z kamerą
Gdy zapukali do drzwi, nie krył zdziwienia. "Ale śmieszne!"Gdy zapukali do drzwi, nie krył zdziwienia. "Ale śmieszne!"
Problem, który wraca po posiłku? Zastosuj ten trik, a poczujesz ulgęProblem, który wraca po posiłku? Zastosuj ten trik, a poczujesz ulgę
Pokazali, co 1 maja czeka Polskę. Fatalna prognoza pogodyPokazali, co 1 maja czeka Polskę. Fatalna prognoza pogody
On to naprawdę ukradł. Sceny w LegnicyOn to naprawdę ukradł. Sceny w Legnicy
Złapała ich policja. Musieli oddać prawo jazdy. Oto powódZłapała ich policja. Musieli oddać prawo jazdy. Oto powód
Wybrane dla Ciebie
Dostał 13 mln zł. Tomasz Komenda spisał testament. Wygadała się
Dostał 13 mln zł. Tomasz Komenda spisał testament. Wygadała się
Pokazali, co 1 maja czeka Polskę. Fatalna prognoza pogody
Pokazali, co 1 maja czeka Polskę. Fatalna prognoza pogody
Wielkopolska Ibiza niknie w oczach. Pojechaliśmy tam z kamerą
Wielkopolska Ibiza niknie w oczach. Pojechaliśmy tam z kamerą
On to naprawdę ukradł. Sceny w Legnicy
On to naprawdę ukradł. Sceny w Legnicy
Złapała ich policja. Musieli oddać prawo jazdy. Oto powód
Złapała ich policja. Musieli oddać prawo jazdy. Oto powód
Złapali ich na gorącym uczynku. Nie wiedzieli, że czeka na nich policja
Złapali ich na gorącym uczynku. Nie wiedzieli, że czeka na nich policja
To tu zaczęła się historia Torunia. Znalezisko zaskoczyło badaczy
To tu zaczęła się historia Torunia. Znalezisko zaskoczyło badaczy
Wypił butelkę wódki i wsiadł za kierownicę. "Ile jeszcze osób musi zginąć?"
Wypił butelkę wódki i wsiadł za kierownicę. "Ile jeszcze osób musi zginąć?"
Tak wygląda grób Jacka Magiery. Pożegnały go gwiazdy futbolu
Tak wygląda grób Jacka Magiery. Pożegnały go gwiazdy futbolu
Nagranie z Warszawy obiegło świat. Robot gonił dziki po centrum
Nagranie z Warszawy obiegło świat. Robot gonił dziki po centrum
Potwierdza się. Już 19 kwietnia. Synoptycy ogłaszają ws. Polski
Potwierdza się. Już 19 kwietnia. Synoptycy ogłaszają ws. Polski
"Pirania" widziana w Bałtyku. Prototyp podwodnego drona w akcji
"Pirania" widziana w Bałtyku. Prototyp podwodnego drona w akcji