"Okno możliwości się zamyka". Jest najnowszy raport ONZ

• Emisje gazów cieplarnianych utrzymały się w 2025 r. na rekordowym poziomie.
• Prognoza ONZ jest mniej korzystna niż rok wcześniej, gdy przewidywano wzrost temperatury o 2,3–2,5 stopnia.
• Bardziej optymistyczny scenariusz wymaga ograniczenia globalnych emisji o 18 proc. do 2030 r.

Antonio Guterres zabrał głos podczas prezentacji dorocznego raportu ONZ, która odbyła się niespełna trzy tygodnie przed konferencją klimatyczną COP31 w Turcji.

Emisje utrzymują się na rekordowym poziomie. Krajowe plany klimatyczne oraz obecne strategie działań są niebezpiecznie niewystarczające i wskazują na wzrost temperatury w przedziale od 2,6 do 2,8 stopnia – powiedział sekretarz generalny ONZ.

Raport wskazuje, że tegoroczne prognozy są bardziej pesymistyczne od ubiegłorocznych, które zakładały wzrost temperatury o 2,3–2,5 st. C. Jak informuje PAP, powołując się na agencję AFP, do pogorszenia prognoz przyczyniło się m.in. wycofanie się Stanów Zjednoczonych z porozumienia paryskiego z 2015 r. Znaczenie miały również korekty szacunków dotyczących historycznych poziomów emisji.

Dane za 2025 r. pokazują różne kierunki zmian emisji w największych gospodarkach. Emisje zwiększyły się w Stanach Zjednoczonych, Chinach i Indonezji, natomiast spadły w Indiach, Rosji oraz Unii Europejskiej. Państwa grupy G20 odpowiadają za trzy czwarte globalnej emisji gazów cieplarnianych.

Autorzy raportu uznali, że szansa na utrzymanie globalnego ocieplenia poniżej 1,5 st. C przepadła po dziesięcioleciach niewystarczających działań klimatycznych. Naukowcy ostrzegają, że każdy kolejny ułamek stopnia zwiększa częstotliwość ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz ryzyko nieodwracalnych zmian, takich jak obumieranie raf koralowych i rozmarzanie wiecznej zmarzliny.

ONZ przedstawiła jednak także wariant zakładający, że globalne ocieplenie osiągnie szczyt na poziomie 1,8 st. C, a następnie spadnie poniżej 1,5 st. C. Realizacja takiego scenariusza wymagałaby ograniczenia globalnych emisji względem poziomu z 2025 r. o 18 proc. do 2030 r., o 45 proc. do 2035 r. i o 69 proc. do 2040 r.

Nadszedł decydujący moment – chwila, w której ważą się losy wszystkiego. Dzieje się to teraz, nie później – powiedziała Inger Andersen, dyrektor wykonawcza Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP). Ostrzegła również, że "okno możliwości się zamyka".