Śmiertelne fale gorąca. Ten pomysł z USA może pomóc

• W hrabstwie Maricopa, gdzie leży Phoenix, liczba zgonów związanych z upałem spadła z 645 w 2023 r. do 405 w 2025 r.
• Władze stawiają m.in. na całodobowe centra chłodzenia i program naprawy lub wymiany klimatyzacji.
• Eksperci podkreślają, że inne miasta powinny zacząć planować temperatury z kolejnych lat, a nie opierać się na dawnych normach.

Skrajne temperatury dają się we znaki nie tylko w USA. Według doniesień pod koniec czerwca we Francji odnotowano wzrost liczby zgonów o ponad 2 tys. podczas rekordowej fali upałów, a w Anglii i Walii naukowcy oszacowali, że od maja z przyczyn związanych z gorącem mogło umrzeć ponad 2,7 tys. osób.

Na tym tle wyróżnia się Phoenix w amerykańskim stanie Arizona. Miasto i całe hrabstwo Maricopa od lat traktują upał jak stałe zagrożenie, a nie jednorazowy kryzys. To właśnie tam w 2021 r. po raz pierwszy na świecie zatrudniono urzędnika odpowiedzialnego wyłącznie za politykę wobec wysokich temperatur.

Największy nacisk położono na dostęp do chłodnych miejsc i klimatyzacji. Hrabstwo utrzymuje szeroko dostępne centra chłodzenia, a część z nich działa przez całą dobę. Celem jest przeniesienie ludzi z ulic i z nagrzanych pomieszczeń do bezpiecznych warunków, zwłaszcza osób o niskich dochodach i osób w kryzysie bezdomności.

Drugim filarem jest wsparcie dla mieszkańców, którzy nie są w stanie sami sfinansować naprawy sprzętu. Program obejmuje naprawę lub wymianę klimatyzacji dla uprawnionych osób. To istotne, bo jak wynika z opisu działań hrabstwa, wiele zgonów związanych z upałem dotyczyło właśnie ludzi bez stabilnego dostępu do chłodzenia.

Cytowani przez serwis BBC eksperci zaznaczają jednak, że poprawa nie musi się utrzymać. Do 11 lipca tego roku hrabstwo Maricopa potwierdziło 23 zgony związane z upałem, a kolejne 282 przypadki pozostawały w analizie.

Dane z Maricopa pokazują wyraźną zmianę. Po rekordowych 645 zgonach związanych z upałem w 2023 r. liczba ta spadła do 405 w 2025 r. Część ekspertów wiąże ten wynik z wprowadzonymi programami.

Świat ma wiele do nauczenia się od hrabstwa Maricopa - powiedziała Jennifer Marlon z Uniwersytetu Yale, która bada skutki ekstremalnych upałów.

Ladd Keith z Uniwersytetu Arizony podkreślił, że "musimy odejść od planowania pod historyczne upały, których doświadczyliśmy, i zacząć planować upały, których doświadczymy w ciągu następnych pięciu do 10 lat".

Keith podkreśla, że władze miast powinny wyznaczać konkretną osobę odpowiedzialną za walkę ze skutkami ekstremalnych temperatur. Jego zdaniem brak jasno określonego gospodarza problemu sprawia, że upały często nie otrzymują wystarczającej uwagi.

Niezwykle ważne jest, aby ktoś był odpowiedzialny za problem upałów, ponieważ jeśli nie należy on do nikogo, nikt się nim nie zajmie — wskazuje Keith, cytowany przez PAP.