Tak orangutany uczą się jedzenia. To kultura buduje ich dietę

• Naukowcy wskazują, że różnorodna dieta orangutanów wynika z kumulacji kulturowej, a nie z prób i błędów pojedynczych osobników.
• Symulacje oparte na 12 latach obserwacji wykazały, że ograniczenie kontaktów społecznych drastycznie zubaża dietę młodych małp.
• Wnioski mają znaczenie dla reintrodukcji osieroconych orangutanów i planowania ochrony gatunku.

Badacze z Instytutu Maxa Plancka i współpracujących ośrodków przeanalizowali, jak młode orangutany uczą się, co i jak jeść. Jak podaje PAP, wyniki opublikowano w piśmie "Nature Human Behaviour". Autorzy zestawili długoterminowe dane terenowe z modelem symulacyjnym, aby sprawdzić, czy pojedynczy osobnik mógłby sam dojść do pełnej listy pokarmów przed osiągnięciem samodzielności.

Zespół przez 12 lat codziennie obserwował orangutany sumatrzańskie z Suaq Balimbing w Indonezji. To właśnie tam rejestrowano zachowania małp, które na wolności poznają ok. 250 jadalnych roślin i zwierząt. Naukowcy wskazują, że młode spędzają długie lata u boku matki, a bliski kontakt sprzyja przejmowaniu umiejętności niezbędnych do przetrwania w lesie.

Kluczowy wniosek brzmi: różnorodność diety przekracza to, co jednostka mogłaby pozyskać samodzielnie metodą prób i błędów. Główny autor badania podkreślił wagę kultury dla dziko żyjących małp człekokształtnych.

Dostarczamy przekonujących dowodów na to, że kultura umożliwia dzikim orangutanom konstruowanie repertuarów wiedzy, które są znacznie szersze niż te, które mogłyby zdobyć samodzielnie - powiedział dr Elliot Howard-Spink w informacji prasowej cytowanej przez PAP.

Naukowcy odwzorowali życie orangutanów od narodzin do 15. roku, uwzględniając trzy mechanizmy uczenia: bliską obserwację jedzących osobników ("podglądanie"), przebywanie bardzo blisko żerujących małp oraz samo kierowanie do właściwych miejsc żerowania. Gdy model zawierał wszystkie formy interakcji, młode osiągały ok. 224 pozycji pokarmowych w wieku zbliżonym do dzikich dorosłych.

Gdy badacze usunęli z modelu bliską obserwację, rozwój diety zwalniał, a dorosłe symulowane osobniki docierały tylko do ok. 85 proc. pełnego repertuaru. Po odcięciu także bliskiego sąsiedztwa dieta kurczyła się jeszcze mocniej i nie osiągała poziomu dzikich.

Społecznie izolowane, symulowane orangutany nadal miały setki tysięcy okazji do zetknięcia się z pożywieniem w trakcie rozwoju. Ale nawet tak częsty kontakt z pożywieniem nie mógł zastąpić tego, co traciły, gdy nie mogły angażować się w te interakcje społeczne - dodał Howard-Spink.

W obliczu malejącej populacji orangutanów te badania nabierają szczególnego znaczenia. Podkreślają one potrzebę troski o kulturowe przekazywanie wiedzy podczas reintrodukcji tych zwierząt do naturalnych siedlisk.

Nasze badanie podkreśla, jak ważne jest przekazanie im pełnego menu kulturowego – dodał dr Caroline Schuppli z MPI-AB.