Uchwycono niezwykłe zjawisko. Trwało 17 minut

Chińsko-europejska Sonda Einsteina zarejestrowała niezwykły wybuch promieni X. Obserwacja może zmienić podejście naukowców do rozbłysków gamma.

Rozbłysk EP240315a zarejstrowany przez sondę EisteinaRozbłysk EP240315a zarejstrowany przez sondę Eisteina
Źródło zdjęć: © PDChinese, Twitter

Jak donosi Polska Agencja Prasowa, chińsko-europejska Sonda Einsteina, współtworzona przez Chińską Akademię Nauk i Europejską Agencję Kosmiczną, dokonała przełomowego odkrycia. W kwietniu 2024 r. niedługo po wystrzeleniu sonda zarejestrowała wybuch promieni rentgenowskich o niskiej energii, który trwał ponad 17 minut.

Około godzinę po wykryciu promieni X, teleskop ATLAS w Afryce Południowej zarejestrował światło widzialne z tego samego miejsca. Dalsze obserwacje przeprowadzone przez teleskopy Gemini-North na Hawajach i Very Large Telescope w Chile potwierdziły, że rozbłysk pochodził z odległości 12,5 miliarda lat świetlnych. To oznacza, że promieniowanie rozpoczęło swoją podróż, gdy wszechświat miał zaledwie 10 proc. swojego obecnego wieku.

Rozbłysk oznaczony jako EP240315a był pierwszym, w którym wykryto miękkie promienie rentgenowskie emitowane przez tak długi czas z tak odległego wybuchu.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Rosjanie ponoszą straty pod Kurskiem. Zdjęcia satelitarne nie kłamią

Wykrycie EP240315a pokazuje ogromny potencjał Sondy Einsteina w odkrywaniu przejściowych źródeł rentgenowskich wczesnego Wszechświata – mówi Xuefeng Wu, współautor pracy opublikowanej w "The Astrophysical Journal Letters", cytowany przez PAP.

Zmiana w rozumieniu rozbłysków gamma

Badacze, korzystając z Australian Telescope Compact Array, obserwowali rozbłysk także w zakresie fal radiowych. Przez trzy miesiące ustalili, że emisja energii była zgodna z typowym rozbłyskiem gamma (GRB), które są wynikiem eksplozji masywnych gwiazd. Dodatkowe analizy potwierdziły, że promienie rentgenowskie były związane z rozbłyskiem gamma GRB 240315C.

Wyniki te pokazują, że znaczna część rentgenowskich źródeł przejściowych może być powiązana z rozbłyskami gamma – mówi Roberto Ricci, jeden z naukowców.

Zazwyczaj promienie rentgenowskie są obserwowane kilkadziesiąt sekund przed rozbłyskami gamma, jednak w przypadku EP240315a zaobserwowano je ponad sześć minut wcześniej.

Przyszłość badań kosmicznych

Naukowcy podkreślają, że odkrycie to może wymagać zrewidowania wiedzy na temat wybuchów promieni gamma.

To dopiero początek i odkrycie naprawdę pokazuje potencjał sondy w wykrywaniu kosmicznych eksplozji z wczesnego Wszechświata – mówi Weimin Yuan, jeden z autorów odkrycia. - Gdy tylko otworzyliśmy oczy Sondy Einsteina na niebo, od razu odkryła interesujące nowe zjawiska – dodaje Erik Kuulkers, jego współpracownik.

Odkrycie to wskazuje na ogromny potencjał Sondy Einsteina w badaniach kosmicznych i zapowiada wiele fascynujących odkryć w przyszłości.

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 28.04.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 28.04.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Śmierć 14-letniego Mateusza z Susza. "Wychowawca nie zrobił nic"
Śmierć 14-letniego Mateusza z Susza. "Wychowawca nie zrobił nic"
Lidl też zrobił przelew. Internauci: "Może zgoda z Biedronką na 300 mln zł?"
Lidl też zrobił przelew. Internauci: "Może zgoda z Biedronką na 300 mln zł?"
Śmierć pasażerki na statku wycieczkowym. Wypadła z balkonu
Śmierć pasażerki na statku wycieczkowym. Wypadła z balkonu
Kurier pokazał list. "Strasznie to dwuznaczne"
Kurier pokazał list. "Strasznie to dwuznaczne"
Od środy kontrole w polskich lasach. Rusza akcja "Majówka 26"
Od środy kontrole w polskich lasach. Rusza akcja "Majówka 26"
Izrael kupuje od Rosji kradzione zboże? Szef MSZ odpowiada
Izrael kupuje od Rosji kradzione zboże? Szef MSZ odpowiada
Brytyjka zrobiła "tureckie zęby". Nie do wiary, ile na nie wydała
Brytyjka zrobiła "tureckie zęby". Nie do wiary, ile na nie wydała
Białoruska dziennikarka o uwolnieniu Poczobuta. "Wymiana pokazuje cynizm Łukaszenki"
Białoruska dziennikarka o uwolnieniu Poczobuta. "Wymiana pokazuje cynizm Łukaszenki"
Wjechała w hulajnogę prowadzoną przez 6-latka. Miała ponad 3 promile
Wjechała w hulajnogę prowadzoną przez 6-latka. Miała ponad 3 promile
Limit 2 tys. dzików w Łodzi. Miasto tłumaczy, o co chodzi w decyzji
Limit 2 tys. dzików w Łodzi. Miasto tłumaczy, o co chodzi w decyzji
Masz taki dokument w domu? Wciąż możesz otrzymać premię gwarancyjną
Masz taki dokument w domu? Wciąż możesz otrzymać premię gwarancyjną