Zaginął w czasie II wojny. Właśnie wrócił do muzeum we Wrocławiu
Po ponad 80 latach do Polski powrócił obraz "Lato" duńskiej malarki Berthy Wegmann. Dzieło, które miało trafić pod młotek w jednym z domów aukcyjnych w Danii, zostało odzyskane dzięki działaniom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i w piątek przekazane do Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
Piotr Oszczanowski podczas uroczystości przekazania obrazu Lato
Najważniejsze informacje
- MKiDN przekazało obraz „Lato” do Muzeum Narodowego we Wrocławiu po jego identyfikacji na duńskiej aukcji.
- Dzieło Berthy Wegmann zaginęło podczas II wojny światowej; nie zachowała się jego fotografia, pomógł opis z przedwojennego katalogu.
- W 2025 r. resort zakończył 20 postępowań restytucyjnych i odzyskał 23 dobra kultury; w toku jest prawie 200 spraw w 18 krajach.
Pierwsze informacje o powrocie obrazu przekazało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które przekazało dzieło do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, praca duńskiej malarki została rozpoznana, gdy trafiła do domu aukcyjnego Bruun Rasmussen. Resort kultury potwierdził pochodzenie i doprowadził do przekazania płótna Polsce.
„Lato” powstało na początku XX w., podczas wizyty Berthy Wegmann na Śląsku. W 1906 r. obraz kupiło Śląskie Towarzystwo Artystyczne, a następnie trafił do Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Przed 1939 r. wypożyczono go do Średniej Szkoły Dziewcząt, po czym zaginął w wojennej zawierusze. Przez lata pojawiał się na rynkach sztuki w Wielkiej Brytanii, Izraelu i Danii, pozostając nierozpoznany.
Przełom nastąpił w 2024 r., gdy obraz wystawiono w Kopenhadze. Na odwrociu zachowała się nalepka w języku polskim, a muzealnicy dysponowali szczegółowym opisem z przedwojennego katalogu. Dom aukcyjny po otrzymaniu dokumentów skontaktował polskie ministerstwo z właścicielami. Rodzeństwo, które odziedziczyło płótno, zdecydowało się oddać je do Wrocławia.
Każdy chce je zobaczyć. Dzieło przyciąga tłumy z całego świata
Ministra kultury Marta Cienkowska podkreśliła znaczenie zwrotu dla wrocławskich zbiorów. - To dzieło Berthy Wegmann, sufrażystki. Obraz zaginął, nie wiemy, jak wyglądał do końca jego los. Teraz wrócił do Wrocławia i będzie już na stałe w tutejszym Muzeum Narodowym — powiedziała szefowa resortu kultury. Dodała także, że proces był wymagający.
Nawet jeśli uda nam się odnaleźć dzieło, które wydaje nam się, że powinno należeć do państwa polskiego, to ono wymaga badań dotyczących jego autentyczności i przeanalizowania drogi do miejsca, w którym się znalazło - mówiła ministra.
Restytucje: liczby i skala działań
Resort kultury wskazuje, że baza utraconych dóbr obejmuje ok. 70 tys. pozycji związanych z II wojną światową. W 2025 r. zakończono 20 postępowań, odzyskując 23 obiekty. Aktualnie prowadzone są prawie 200 sprawy w 18 krajach, a od 2008 r. odzyskano łącznie 805 pojedynczych dóbr kultury. Cienkowska wyraziła wdzięczność wobec duńskiej rodziny.
Jestem ogromnie wdzięczna rodzinie, które postanowiła oddać to dzieło. Na szczęście jest coraz więcej takich postaw. To jest przywracanie sprawiedliwości dziejowej - powiedziała.
Powrót „Lata” zamyka wieloletni rozdział poszukiwań i otwiera nowy wątek ekspozycyjny we Wrocławiu.
