Zakopane oddycha lepszym powietrzem. Te zmiany przyniosły efekt

• Średnioroczne PM10 w Zakopanem od 2023 r. wynosi ok. 20 µg/m sześc., wobec 66 µg/m sześc. w 2007 r.
• W latach 2015–2024 zlikwidowano ponad 800 nieekologicznych źródeł ogrzewania w programach dotacyjnych.
• Samorząd wylicza redukcję emisji: 21,5 tys. ton CO2, 84 t PM10 i prawie 34 t PM2,5 (2018–2023).

Zakopane w ostatnich latach znacząco poprawiło jakość powietrza. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, urząd miasta wskazuje, że średnioroczne stężenie pyłu PM10 spadło do poziomu ok. 20 µg/m sześc., czyli około połowy dopuszczalnej normy. To wyraźna zmiana względem 2007 r., gdy wskaźnik sięgał 66 µg/m sześc. Władze tłumaczą ten efekt rozwojem ogrzewania geotermalnego, rozbudową sieci ciepłowniczej oraz wymianą przestarzałych źródeł ciepła.

Miasto podkreśla, że na poprawę złożyły się działania dotacyjne, kontrole oraz edukacja mieszkańców. W latach 2015–2024 w programach wsparcia zlikwidowano ponad 800 starych pieców. Jednak liczba modernizacji jest zdecydowanie wyższa, bo obejmuje także wymiany podejmowane przez mieszkańców bez dotacji gminy.

Według wyliczeń samorządu tylko w latach 2018–2023 ograniczono emisje o 21,5 tys. ton CO2, 84 tony PM10 i prawie 34 tony PM2,5. To rezultat inwestycji współfinansowanych m.in. z Regionalnego Programu Operacyjnego. Urząd zastrzega, że rzeczywisty efekt ekologiczny może być większy, bo część wymian źródeł ciepła mieszkańcy realizowali poza programami gminy. Pomiary jakości powietrza prowadzi Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska na stacji na Górnej Równi Krupowej.

Programy, które wspierały zmianę, to m.in. lokalny Program ochrony powietrza, priorytetowy program Czyste Powietrze, gminny program wymiany źródeł ogrzewania, lokalny program osłonowy oraz zwolnienia z podatku od nieruchomości dla użytkowników ekologicznych systemów grzewczych. Samorząd akcentuje, że te instrumenty zachęcały mieszkańców do szybszej wymiany kopciuchów.

Dla Zakopanego, jednego z najpopularniejszych ośrodków turystycznych w Polsce, czyste powietrze ma także wymiar finansowy. To warunek pobierania opłaty miejscowej lub klimatycznej. W tym roku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że miasto nie miało prawa pobrać takiej opłaty od turysty skarżącego daninę ze względu na jakość powietrza. Samorząd utrzymuje jednak, że obowiązuje uchwała z 2013 r., która nakazuje pobór opłaty.

Przepisy wymagają, aby miejscowość pobierająca daninę spełniała kryteria, w tym standardy czystości powietrza, a ocena dotyczy niemal całej Małopolski. Dlatego poprawa wskaźników w samym Zakopanem staje się argumentem w sporze o legalność opłaty. Miasto podkreśla, że bieżące dane pomiarowe wspierają tę narrację i pokazują trwały trend spadkowy zanieczyszczeń.

Świat jest pełny pozytywnych historii, małych i dużych. Piszemy o nich wszystkich w ramach naszego cyklu #DziennaDawkaDobregoNewsa. Chcesz przeczytać więcej dobrych newsów? Kliknij TUTAJ.