Cena prądu dla firm. Jak ją obliczyć i obniżyć?

1) Z czego składa się firmowa "cena prądu" i gdzie szukać jej na fakturze

U przedsiębiorców koszt energii elektrycznej składa się z dwóch głównych części: sprzedaży (energia czynna kupowana od sprzedawcy, najczęściej ze stałą ceną lub indeksowaną do notowań giełdowych) oraz dystrybucji (taryfy operatora sieci, czyli OSD). Na fakturze znajdziesz ponadto opłaty regulowane: opłatę mocową, OZE i kogeneracyjną. Do wartości netto dolicza się akcyzę (stawka kwotowa za 1 MWh) oraz VAT. W praktyce całkowita "cena prądu" jest wynikiem zsumowania wszystkich kosztów w tabelce jaką znajdziemy na fakturze za prąd.

2) Jak obliczyć koszt 1 kWh i miesięczny rachunek - prosty schemat i przykład

Poniżej przedstawimy jak krok po kroku obliczyć wysokość rachunku za prąd:

• Energia czynna = cena z umowy (zł/MWh) × zużycie (MWh).
• Dystrybucja zmienna = stawka dystrybucyjna (zł/MWh) × zużycie (MWh) + opłaty stałe (zł/mies.).
• Opłaty regulowane = opłata mocowa + opłata OZE (zł/MWh × zużycie) + opłata kogeneracyjna (zł/MWh × zużycie).
• Podatki = akcyza (zł/MWh × zużycie) + VAT 23% od sumy netto.

Przykład (orientacyjny): Firma zużywa 10 MWh/mies. (10 000 kWh). Cena energii z umowy: 900 zł/MWh. Dystrybucja zmienna: 300 zł/MWh, opłaty stałe: 200 zł/mies. Opłata OZE: 3,50 zł/MWh; kogeneracyjna: 3,00 zł/MWh. Energia w godzinach szczytu (dni robocze 7:00–21:59): 5 000 kWh; opłata mocowa: 0,1412 zł/kWh. Akcyza: 5 zł/MWh. Sumując wszystko mamy:

• Energia czynna: 900×10 = 9 000 zł
• Dystrybucja zmienna: 300×10 = 3 000 zł; opłaty stałe: 200 zł
• Opłata OZE: 3,5×10 = 35 zł; kogeneracyjna: 3×10 = 30 zł
• Opłata mocowa: 5 000×0,1412 ≈ 706 zł
• Akcyza: 5×10 = 50 zł

Suma netto ≈ 13 031 zł, VAT 23% ≈ 2 994,83 zł, razem brutto ≈ 16 025,83 zł, co daje ok. 1,30 zł/kWh netto i ok. 1,60 zł/kWh brutto w tym konkretnym przykładzie. To pokazuje, że nawet przy tej samej cenie energii czynnej realny koszt zależy silnie od profilu zużycia i stawek dystrybucyjnych, które są różne w zależności od grupy taryfowej z jakiej korzystamy.

3) Co dziś najbardziej "robi" cenę prądu w firmie w 2025 i kolejnym 2026 i na co uważać

Profil zużycia i opłata mocowa. U odbiorców biznesowych opłata mocowa naliczana jest od energii pobranej w godzinach szczytu (dni robocze 7:00–21:59). Jej stawka jednostkowa i wynosi w 2025 r. 0,1412 zł/kWh. W praktyce oznacza to, że przesunięcie części procesów poza szczyt może mieć bardzo duży wpływ na obniżenie rachunku

Opłaty OZE i kogeneracyjna. Po przerwie wróciła opłata OZE - w 2025 r. stawka wynosi 3,50 zł/MWh, a opłata kogeneracyjna spadła do 3,00 zł/MWh. Z punktu widzenia firmy to niewielkie kwoty per MWh, ale przy dużym wolumenie potrafią istotnie podnieść finalny koszt.

Podatki. Standardowa akcyza na energię elektryczną wynosi 5 zł/MWh, a VAT 23% naliczany jest od całej kwoty netto (po zsumowaniu energii, dystrybucji i innych opłat). Warto pamiętać, że część energii w określonych procesach lub po spełnieniu warunków może korzystać ze zwolnień akcyzowych - to jednak dość skomplikowane.

Kontrakt na sprzedaż energii. W 2025 r. mikro i mali przedsiębiorcy rozliczają się już bez wsparcia w postaci maksymalnej ceny prądu. Oferty jakie są najczęściej proponowane przez firmy ustalają ceny w sposób stały np. na 36 miesięcy lub są to tzw. oferty SPOT'owe czyli w cena prądu zależy od notowań na TGE. Coraz częściej pojawiają się także rozwiązania z rozliczeniem godzinowym. Kluczem jest dopasowanie taryfy i formuły cenowej do profilu firmy. Pamiętajmy jednak, że oferty inne niż z gwarancją cen są przygotowywane przede wszystkim pod największe firmy

4) Jak realnie obniżyć cenę prądu i rachunek - 9 działań z najwyższym potencjałem

1. Zmiana sprzedawcy po audycie rachunku. Zbierz dane z 12 miesięcy ze swojego rachunku (zużycie godzinowe, piki, sezonowość) i porównaj formuły ofert. W wielu branżach indeksacja z hedgingiem części wolumenu bywa tańsza niż sztywna cena "na wszelki wypadek". Do szybkiego rozeznania się w jak aktulanie wygląda cena prądu przydadzą się dane z Optimal Energy
2. Optymalizacja profilu do opłaty mocowej. Gdzie to możliwe, przenieś energochłonne procesy (ładowanie wózków, myjki, suszarnie, sprężarki) poza szczyt; wdroż automatyczne okna startu zleceń i blokady w godzinach 7–22 w dni robocze.
3. DSR / redukcje popytu. Uczestnictwo w programach redukcji zapotrzebowania pozwala monetyzować elastyczność i jednocześnie poprawiać wskaźniki odpowiedzialne za koszty systemowe.
4. Własna generacja (PV, PV+magazyn, CHP) i PPA. Autokonsumpcja w godzinach dziennych obniża zakup energii w szczycie i ogranicza opłatę mocową; umowy cPPA/onsite PPA stabilizują cenę na lata.
5. Taryfa i moc umowna. Zweryfikuj, czy grupa (np. C11 vs C12a/b; C21/C22) i poziom mocy umownej są dobrane do profilu - unikasz kar za przekroczenia i nadpłacania za "pustą" rezerwę.
6. Kompensacja mocy biernej i jakość zasilania. Dobrze dobrane baterie kondensatorów/filtry aktywne ograniczają opłaty za energię bierną; systematyczny serwis utrzymuje parametry.
7. Efektywność i automatyka. Sterowanie HVAC, falowniki na napędach, LED ze sterowaniem DALI, detekcja "pracy jałowej" linii - to zwykle szybkie zwroty (12–36 mies.).
8. Rewizja zapisów handlowych. Zapisy o tolerancji odchyleń, kary za niedotrzymanie wolumenu czy sposób bilansowania portfela często podnoszą TCO energii więcej niż sama stawka kWh.
9. E-faktura i monitoring w czasie rzeczywistym. Dane godzinowe + alarmy pików pozwalają reagować "tu i teraz", a nie po fakcie.

Podsumowując: cena prądu to wynik równania, na które masz realny wpływ - przez profil, technologię i dobór kontraktu. Zacznij od policzenia własnego kosztu 1 kWh (z opłatami i podatkami), a potem systematycznie eliminuj najdroższe elementy rachunku. Zacznij od bezinwestycyjnych opcji, takich jak zmiana sprzedawcy prądu czy zmiana grupy taryfowej i nie przepłacaj w firmie za dokładnie ten sam prąd.