Używki, tłuszcze i słodycze. Nowi "liderzy drożyzny" w polskich sklepach

Według raportu pt. "INDEKS CEN W SKLEPACH DETALICZNYCH", autorstwa UCE RESEARCH i Uniwersytetów WSB Merito w październiku produkty takie jak kawa, herbata czy alkohol - okazały się najdroższą kategorią spożywczą.

Ich ceny poszły w górę średnio o 10,6 procent rok do roku, wyprzedzając inne grupy produktów. Najsilniejsze wzrosty dotyczyły kawy, której ziarna i przetworzone formy bardzo podrożały na światowych rynkach. W samym październiku kawa mielona zdrożała aż o 32,3 procent, a rozpuszczalna o 12,6 procent.

Eksperci wyjaśniają, że kategorie zależne od surowców importowanych z odległych regionów są szczególnie wrażliwe na zmiany cen energii, logistyki oraz na wahania globalnych rynków rolnych.

Dodatkowo rośnie presja związana z wprowadzaniem unijnych regulacji EUDR, nakładających na firmy obowiązek udowodnienia, że produkty takie jak kawa czy kakao nie pochodzą z terenów wylesionych po 2020 roku. Choć państwa członkowskie dążą do odroczenia tych przepisów, wielu producentów już ponosi koszty dostosowania.

Na drugim miejscu w zestawieniu znalazły się artykuły tłuszczowe, które podrożały o 9,7 procent rok do roku. Wśród nich najsilniej wzrosły ceny margaryny i oleju, co wynika przede wszystkim z sytuacji na rynkach olejów roślinnych, na których od dłuższego czasu utrzymują się problemy z podażą.

Jedynie masło zanotowało spadek cen, o 5 procent, jednak nie zmieniło to faktu, że cała kategoria pozostaje w gronie najbardziej dotkniętych podwyżkami.

Trzecie miejsce w rankingu drożyzny zajęły słodycze i desery, droższe o 8,7 procent rok do roku. W ostatnich miesiącach ceny tych produktów były wyjątkowo niestabilne, a w październiku zdecydowanie wzrosły.

Najmocniej podrożała czekolada oraz produkty czekoladopodobne - nawet o 30 procent. Wynika to z wysokich cen kakao, którego światowe zapasy spadły aż o jedną czwartą, oraz wzrostów cen tłuszczów roślinnych. Dodatkowo niskie, choć niestabilne ceny cukru nie były w stanie zrównoważyć drożejących surowców.

Chemia gospodarcza, która w poprzednim miesiącu była jedną z najbardziej drożejących kategorii, w październiku zanotowała wzrost na poziomie 8,4 procent rok do roku. Eksperci podkreślają, że wzrost w tym segmencie odzwierciedla rzeczywiste koszty produkcji i utrzymania, a rynek w ostatnich miesiącach wszedł w fazę stabilizacji – bez agresywnych promocji, ale też bez gwałtownych podwyżek.

Tuż za chemią znalazły się dodatki spożywcze - takie jak majonezy, musztardy czy ketchupy - które zdrożały o 8,1 procent. W ich przypadku wpływ miały głównie wyższe ceny jaj oraz olejów, które są podstawowymi składnikami w procesie produkcyjnym.

Poza pierwszą piątką znalazły się mięso i ryby, pieczywo oraz napoje bezalkoholowe. Ceny mięsa i ryb rosły umiarkowanie, co eksperci tłumaczą brakiem gwałtownych szoków podażowych, które dotknęły inne branże. Pieczywo podrożało o 7,2 procent, głównie z powodu rosnących kosztów energii i pracy w piekarniach.

Napoje bezalkoholowe zdrożały o 6,6 procent, co częściowo wiąże się z wprowadzeniem systemu kaucyjnego oraz planowaną na 2026 rok podwyżką podatku cukrowego.

Na większym minusie są produkty sypkie (np. cukier i mąka) ze spadkiem o 4,6 proc. rdr. We wrześniu podrożały o 4,9 proc. rdr. W sierpniu poszły w dół o 0,3 proc. rdr. Natomiast największy ujemny wynik w październiku zanotowały warzywa – na poziomie 6,4 proc. rdr. We wrześniu spadek wyniósł 1,5 proc. rdr. Z kolei w sierpniu to był już plus – 3,8 proc. rdr. -Jesień to okres największej podaży krajowych warzyw, co sprzyja sezonowym obniżkom cen. (...). Dodatkowo w 2025 roku zbiory warzyw gruntowych były o około 6% wyższe niż rok wcześniej - podsumowuje dr Agnieszka Gawlik.

Cały raport potwierdza, że mimo pojedynczych kategorii, które tanieją, ogólny poziom cen w sklepach wciąż rośnie. Najbardziej wrażliwe na podwyżki są produkty zależne od globalnych rynków surowcowych, takich jak kawa, oleje czy kakao, podczas gdy spadki dotyczą głównie kategorii bardziej lokalnych i mniej obciążonych czynnikami zewnętrznymi.