Archeolodzy znaleźli je w Toszku. Od wieków leżały w fosie przy zamku

Podczas prac archeologicznych w fosie zamku w Toszku (woj. śląskie) odkryto żelazną kulę armatnią, fragment zdobionej fajki oraz butelkę z dawnego browaru. To pierwsze efekty badań, które mają ustalić, czy fosa powstała w średniowieczu, czy dopiero w XVI wieku.

Archeolodzy badają fosę zamku w ToszkuArcheolodzy badają fosę zamku w Toszku
Źródło zdjęć: © Facebook, Wikimedia Commons | Zamek w Toszku
Danuta Pałęga

Od początku sierpnia w fosie zamku w Toszku (woj. śląskie) trwają prace archeologiczne prowadzone przez badaczy i wolontariuszy z Górnośląskiej Pracowni Archeologicznej. Ich celem jest ustalenie, czy fosa otaczała zamek już w średniowieczu, czy powstała dopiero w XVI wieku, wraz z budową nowożytnych umocnień.

Na razie archeolodzy przebijają się przez warstwy zasypiskowe z XVIII i XIX wieku. Mimo że to dopiero początek badań, już udało się natrafić na interesujące znaleziska. Wśród nich znalazły się m.in. żelazna kula armatnia, fragment zdobionej fajki oraz butelka po piwie z dawnego browaru toszeckiego. Każdy z tych przedmiotów to unikatowy ślad przeszłości, łączący codzienne życie mieszkańców z burzliwymi dziejami zamku.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Sensacyjne odkrycie w Bytomiu. Świątynia skrywała wielką tajemnicę

Zamek o burzliwej przeszłości

Historia obronnych umocnień w Toszku sięga prawdopodobnie X–XI w., kiedy to na wzgórzu istniał drewniano-ziemny gród, pełniący funkcję kasztelanii podległej książętom śląskim. Murowana warownia powstała na przełomie XIV i XV wieku, lecz już w 1429 r. została zniszczona przez husytów. Szybko odbudował ją książę Przemysław Toszecki i uczynił z niej swoją stałą rezydencję.

Po pożarze w 1570 r. zamek przejęła rodzina Redernów, która odbudowała go w stylu renesansowym, dobudowując budynki mieszkalne przy bramie. Następnie zamek przeszedł w ręce hrabiego Kaspra Colonna, który w latach 1650–1666 dokonał gruntownej przebudowy. Do projektu wnosił się włoski architekt Giovanni Seregni – powstały ozdobne portale z herbem Colonna i datą 1666.

W XVIII w. zamek kilkakrotnie zmieniał właścicieli (Peterswald, Kottuliński, Posadowscy, Eichendorffowie) – każdy pozostawiał ślady zmian. W 1797 r. przeszedł w ręce Gaschinów. W 1811 r. zamek ponownie spłonął i nie był już odbudowywany, popadając w ruinę, choć w 1840 r. zakupiła go rodzina Guradze i pozostał ich własnością do 1945 r.

W XVIII i XIX wieku stopniowo popadała w ruinę, aż w połowie XX wieku dokonano częściowej odbudowy. Obecnie w zamkowych murach działa Centrum Kultury, a obiekt pełni rolę ważnego punktu turystycznego i kulturalnego regionu. Mieszczą się tu m.in. biblioteka, ekspozycje historyczne, kawiarnia, sala Peterswaldzka, a kiedyś nawet kino "Zameczek".

To dopiero początek badań

Prace archeologów potrwają jeszcze kilka tygodni. Każda nowa warstwa ziemi może odsłonić kolejne przedmioty i fragmenty dawnych konstrukcji, które pozwolą odpowiedzieć na pytanie o wiek fosy i odkryć kolejne tajemnice tej średniowiecznej warowni.

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 03.02.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 03.02.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Ksiądz przeliczył koperty z kolędy. "Średnia ofiara wyniosła 60 zł"
Ksiądz przeliczył koperty z kolędy. "Średnia ofiara wyniosła 60 zł"
Amerykańska armia zestrzeliła irańskiego drona. Biały Dom potwierdza
Amerykańska armia zestrzeliła irańskiego drona. Biały Dom potwierdza
Skandal wokół radnej Zurychu. W tle znieważenie uczuć religijnych
Skandal wokół radnej Zurychu. W tle znieważenie uczuć religijnych
Wójt prowadził pod wpływem alkoholu. Grozi mu więzienie
Wójt prowadził pod wpływem alkoholu. Grozi mu więzienie
Zmarł Jerzy Stężowski. Bohater jednego z najsłynniejszych zdjęć PRL-u
Zmarł Jerzy Stężowski. Bohater jednego z najsłynniejszych zdjęć PRL-u
Ogromny pożar domków w Pogorzelicy. "Akcję utrudnia mróz"
Ogromny pożar domków w Pogorzelicy. "Akcję utrudnia mróz"
Alarmujące dane z Niemiec. Co piąta osoba zagrożona ubóstwem
Alarmujące dane z Niemiec. Co piąta osoba zagrożona ubóstwem
Pomyliła pedały. Wjechała wprost do sklepu
Pomyliła pedały. Wjechała wprost do sklepu
Noworodek znaleziony w szafce. Areszt dla matki dziecka
Noworodek znaleziony w szafce. Areszt dla matki dziecka
Co Polacy jedzą w Warsie? PKP Intercity wskazało trzy dania
Co Polacy jedzą w Warsie? PKP Intercity wskazało trzy dania
Nieznana substancja w lesie. Interwencja służb
Nieznana substancja w lesie. Interwencja służb