Kosmos nową linią frontu? Polska i Litwa łączą siły

Rozpoczęte w środę 6 maja w Wilnie spotkanie koncentruje się na znaczeniu sektora kosmicznego dla odporności i bezpieczeństwa Europy, szczególnie w regionie Morza Bałtyckiego. Uczestnicy konferencji wskazywali, że zagrożenia nie dotyczą już wyłącznie lądu, morza czy powietrza, ale także infrastruktury działającej na orbicie.

Komisarz Unii Europejskiej ds. obrony i przestrzeni kosmicznej Andrius Kubilius zwrócił uwagę na problem rosyjskiego zakłócania sygnałów GPS (zagłuszanie i fałszowanie) w regionie.

Dla bezpieczeństwa musimy chronić sygnały satelitarne przed rosyjskim spoofingiem i jammingiem [fałszowaniem i zagłuszaniem — przyp. red.]. W regionie Bałtyku występują tu poważne zagrożenia. Obecnie chronimy sygnały za pomocą nowej usługi uwierzytelniania wiadomości dla systemu Galileo. Mamy też ambitne plany budowy dodatkowej konstelacji na niskiej orbicie okołoziemskiej – powiedział komisarz.

Podczas konferencji Zuzana Mazanova z Dyrekcji Generalnej ds. Przemysłu Obronnego i Przestrzeni Kosmicznej Komisji Europejskiej podkreślała, że przestrzeń kosmiczna przestała być tylko celem badań i "ostateczną granicą", a stała się "linią frontu". Według niej wojna w Ukrainie pokazuje, jak duże znaczenie dla współczesnych konfliktów mają łączność satelitarna, obserwacja oraz nawigacja.

Pytanie nie brzmi już „czy kosmos ma znaczenie”, ale „gdzie Europa może objąć przywództwo” – dodała.

Przedstawicielka Komisji Europejskiej wskazała trzy obszary, w których UE może budować przewagę: rozwój technologii podwójnego zastosowania, czyli cywilnego i wojskowego, wzmacnianie strategicznej autonomii i tworzenie wspólnych regulacji dla sektora kosmicznego.

W ocenie Mazanovej Europa ma już mocne narzędzia w tym obszarze. Wymieniła system nawigacji Galileo, system obserwacji Ziemi Copernicus oraz Iris 2 do bezpiecznej łączności. Jak podała PAP, mówiła także o projekcie GOVSATCOM, który ma zapewnić państwom UE własną, suwerenną łączność satelitarną.

Jednym z najważniejszych wątków była też niezależność Europy od partnerów spoza Unii. Mazanova podkreśliła, że strategiczna autonomia oznacza zdolność do samodzielnego działania, a więc także do wynoszenia europejskich satelitów na orbitę przy użyciu europejskich rakiet nośnych. Zwróciła również uwagę na ryzyko uzależnienia od dostawców zewnętrznych, zwłaszcza w obszarze mikroprocesorów.

Na konferencji mocno wybrzmiała także współpraca Litwy i Polski. Paulius Kamaitis z litewskiej Agencji Innowacji zaznaczył, że udział partnerów z Polski pokazuje znaczenie współpracy międzynarodowej dla rozwoju sektora kosmicznego w regionie Morza Bałtyckiego. Według organizatorów ten region staje się ważnym ośrodkiem innowacji, co ma wzmacniać konkurencyjność europejskiego rynku.

W czwartek, 7 maja, w ramach Vilnius Space Days ma się odbyć Litewsko-Polskie Forum Biznesu Kosmicznego. Spotkanie ma pokazać osiągnięcia obu krajów i wskazać obszary, w których wciąż pozostaje niewykorzystany potencjał. W rozmowach z litewskimi firmami uczestniczy 20 firm z Polski.

Organizatorami konferencji są litewska Agencja Innowacji, litewskie Ministerstwo Gospodarki i Innowacji, a polskiej delegacji przewodzi Polska Agencja Kosmiczna POLSA. Wydarzenie wpisano także do kalendarza polskiej prezydencji w Radzie Państw Morza Bałtyckiego.