Potęga ukryta pod ziemią. Oto prawdziwa siła Iranu

Iran opiera rozwój na ropie i gazie, ale to nie jedyne atuty. Ekspertka dr inż. Alicja Kot-Niewiadomska w rozmowie z "Faktem" wskazuje, jak szerokie są tamtejsze zasoby i branże.

Iran To Meet Own Gasoline Needs After Persian Gulf Star Refinery Expansion
An Iranian national flag flies above the new Phase 3 facility at the Persian Gulf Star Co. (PGSPC) gas condensate refinery in Bandar Abbas, Iran, on Wednesday, Jan. 9. 2019. The third phase of the refinery begins operations next week and will add 12-15 million liters a day of gasoline output capacity to the plant, Deputy Oil Minister Alireza Sadeghabadi told reporters. Photographer: Ali Mohammadi/Bloomberg via Getty Images
Bloomberg
Eastern, Iranian, Crude Oil, EMEA, Fossil Fuels, Markets, Energy, Business Finance and Industry, IranPotęga ukryta pod ziemią. Oto prawdziwa siła Iranu
Źródło zdjęć: © Getty Images | ALI MOHAMMADI
Jakub Artych

Najważniejsze informacje

  • Iran ma drugie co do wielkości potwierdzone zasoby gazu i czwarte ropy naftowej na świecie.
  • Surowce energetyczne oraz przemysł stanowią znaczącą część PKB Iranu, także w warunkach napięć regionalnych.
  • Kraj należy do czołówki producentów żelaza gąbczastego (DRI) i wydobywa szeroką gamę rud oraz surowców skalnych.

Napięcia na Bliskim Wschodzie znów kierują uwagę na irańskie złoża i ich wpływ na rynki energii. O skali bogactw w "Fakcie" mówi dr inż. Alicja Kot-Niewiadomska z PAN. Zwraca uwagę, że surowce energetyczne od dekad są fundamentem irańskiej gospodarki i eksportu. W realiach konfliktów przekłada się to na wrażliwość globalnego handlu paliwami i inwestycji.

Kluczowe liczby pokazują pozycję Iranu w gazie ziemnym i ropie. Ekspertka podkreśla, że kraj odpowiada za ok. 6 proc. światowego wydobycia gazu i dysponuje ok. 17 proc. potwierdzonych zasobów tego surowca. W ropie Iran ma czwarte co do wielkości rezerwy i jako producent zajmował siódme miejsce na świecie z udziałem ok. 3,5 proc. To obrazuje, dlaczego sektor węglowodorów jest strategiczny.

Znaczenie energetyki widać także w danych makro. Według USGS w 2020 r. węglowodory odpowiadały za 5 proc. PKB, a górnictwo i przetwórstwo przemysłowe za ponad 19 proc. PKB. Dochody z ropy i gazu pozostają ważnym źródłem finansowania państwa nawet w okresach turbulencji politycznych i gospodarczych. Poza paliwami kopalnymi Iran buduje pozycję w metalurgii.

Raport z Bliskiego Wschodu. Tak wyglądają realia konfliktu z Iranem

Iran to także drugi producent tzw. DRI (Direct Reduced Iron), nazywanego inaczej żelazem gąbczastym. Surowiec ten powstaje w procesie redukcji rudy żelaza przy użyciu gazu ziemnego lub wodoru, co czyni go ważnym półproduktem w nowoczesnej metalurgii - wskazuje ekspertka w rozmowie z "Faktem".

Irańskie górnictwo obejmuje również rudy metali. Kraj zajmuje dziewiąte miejsce w produkcji rudy żelaza i dziesiąte w molibdenie. Na liście obecne są także aluminium pierwotne, antymon, cynk, magnez, mangan, miedź, ołów, złoto, żelazostopy i żelazochrom. To pokazuje szeroką dywersyfikację poza stricte energetyką.

Bogactwa Iranu to także surowce skalne i chemiczne, które wspierają budownictwo i przemysł. Wśród nich znajdują się m.in. gips, skalenie, bentonit i kaolin oraz baryt.

Do listy można dodać również magnezyt, talk, sól kamienną, sole potasowo-magnezowe i wiele innych. Ciekawostką jest wysoka pozycja w zakresie produkcji turkusu - tłumaczy dr inż. Alicja Kot-Niewiadomska.

Iran chce się bronić

Iran zainspirował się doświadczeniami z wojen w Afganistanie i Iraku, rozwijając system, który ma chronić kraj przed możliwą interwencją ze strony USA lub próbami wzniecenia wewnętrznych niepokojów.

Armia Iranu, Artesz, jest przygotowana do przyjęcia początkowego uderzenia i spowolnienia przeciwnika za pomocą wojsk pancernych i zmechanizowanych, podczas gdy obrona przeciwlotnicza ukrywa swoje zasoby przed potencjalnym wrogiem.

Marynarka wojenna Iranu odgrywa kluczową rolę w utrudnianiu przeciwnikowi korzystania z kluczowych szlaków morskich, jak cieśnina Ormuz. Strategia obejmuje działania takie jak stawianie min morskich oraz wykorzystanie szybkich łodzi i pocisków przeciwokrętowych.

Wybrane dla Ciebie
Armia Putina zadała cios. Nie żyje ukraiński dowódca
Armia Putina zadała cios. Nie żyje ukraiński dowódca
Centrum Katowic. Nagle je zauważył. Naliczył 7 sztuk
Centrum Katowic. Nagle je zauważył. Naliczył 7 sztuk
Nie żyje siódmy żołnierz z USA. Ujawniono jego nazwisko
Nie żyje siódmy żołnierz z USA. Ujawniono jego nazwisko
"Z godnością". Putin zwrócił się do Chameneia. Mocne zapewnienia
"Z godnością". Putin zwrócił się do Chameneia. Mocne zapewnienia
LOT wydłuża zawieszenie. Tutaj nie polecimy. Co najmniej do 28 marca
LOT wydłuża zawieszenie. Tutaj nie polecimy. Co najmniej do 28 marca
Kolejny pocisk zestrzelony. Turcja ostrzega Iran. "W trybie pilnym"
Kolejny pocisk zestrzelony. Turcja ostrzega Iran. "W trybie pilnym"
Okradli 105-letnią staruszkę. Wyrzuciła 45 tys. zł przez okno
Okradli 105-letnią staruszkę. Wyrzuciła 45 tys. zł przez okno
To nie fotomontaż. Były ich tysiące. Nagrane na polu
To nie fotomontaż. Były ich tysiące. Nagrane na polu
Znowu się zaczęło. Ręce opadają. Pokazali zdjęcia
Znowu się zaczęło. Ręce opadają. Pokazali zdjęcia
Tłumy w Teheranie. Nowy najwyższy przywódca Iranu obejmuje władzę
Tłumy w Teheranie. Nowy najwyższy przywódca Iranu obejmuje władzę
13-latka leżała na ławce w parku. Świadkowie wezwali pomoc
13-latka leżała na ławce w parku. Świadkowie wezwali pomoc
Zaginął 22-letni Vincenzo. Policja apeluje o pomoc
Zaginął 22-letni Vincenzo. Policja apeluje o pomoc