Takimi banknotami nie zapłacisz w sklepie. Kiedy musisz wymienić pieniądze?

Nie każdy banknot przejdzie w kasie. Sprawdź, w jakich przypadkach bank go wymieni na pełną wartość.

PixabayTakimi banknotami nie zapłacisz w sklepie. Kiedy musisz wymienić pieniądze?
Źródło zdjęć: © Pixabay | Pixabay
Edyta Tomaszewska

Najważniejsze informacje

  • Sklep może odmówić przyjęcia mocno uszkodzonego banknotu.
  • Zużyte znaki NBP można wymienić w kasie dowolnego banku w Polsce, jeśli da się rozpoznać nominał.
  • Pełną wartość dostaniesz, gdy zachowało się ponad 75 proc. powierzchni w jednym fragmencie lub wszystkie części tworzą 100 proc.

Banknoty i monety emitowane przez Narodowy Bank Polski są prawnym środkiem płatniczym bez terminu ważności. Prawo dopuszcza jednak sytuacje, w których kasjer odmówi przyjęcia gotówki – dotyczy to banknotów naddartych, przerwanych czy silnie zabrudzonych. W takich przypadkach warto znać zasady wymiany w bankach.

Gdzie wymienić uszkodzone banknoty i monety?

Zużyte lub uszkodzone banknoty i monety, które nie budzą wątpliwości co do autentyczności i pozwalają rozpoznać nominał, można wymienić w kasie dowolnego banku działającego w Polsce.

Wstyd na całą Polskę. Nagrali rabusia w kościele

Dotyczy to m.in. banknotów postrzępionych, podklejonych, odbarwionych czy zaplamionych. Jeśli stan banknotu lub monety nie spełnia warunków wymiany na miejscu, bank przyjmie je na wniosek i przekaże do Centrali NBP.

Kiedy bank ma obowiązek wymienić banknot

Banki, zgodnie z zarządzeniem prezesa NBP, są zobowiązane wymienić zniszczony banknot, jeśli zachowało się więcej niż 45 proc. jego pierwotnej powierzchni w jednym fragmencie i da się rozpoznać nominał. Ten próg to klucz dla przypadków, gdy banknot jest mocno uszkodzony, ale wciąż czytelny. To rozwiązanie porządkuje sytuacje, w których sklep mógł odmówić przyjęcia takiego banknotu przy płatności.

Pełną wartość otrzymasz w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, gdy banknot zachował ponad 75 proc. powierzchni w jednym kawałku. Po drugie, gdy jest przerwany, ale liczba części nie przekracza dziewięciu, a łącznie tworzą one 100 proc. powierzchni. W obu przypadkach bank wymienia banknot na jego pełną wartość nominalną, co ułatwia odzyskanie pełnych środków z obiegu.

Uszkodzenia mogą powstać w codziennym użyciu: rozerwanie w portfelu, zalanie, odbarwienia. Sklep ma prawo odmówić przyjęcia takiej gotówki, bo odpowiada za weryfikację autentyczności. Dla klientów oznacza to, że zamiast próbować płacić zniszczonym banknotem, lepiej od razu zgłosić się do banku i rozpocząć procedurę wymiany.

Warto pamiętać, że monety i banknoty NBP nie mają terminu ważności, ale ich stan techniczny ma znaczenie przy płatności. Jeśli bank w oddziale nie może podjąć decyzji, przyjmie wniosek i wyśle znak do Centrali NBP. To standardowa ścieżka, która zabezpiecza klientów i sprzedawców oraz utrzymuje w obiegu banknoty nadające się do płatności.

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 13.02.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 13.02.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Kim jest Władimir Semirunnij? "Zdobyłem medal dla Polski"
Kim jest Władimir Semirunnij? "Zdobyłem medal dla Polski"
Tak ożywia ikony stolicy. Architektura PRL z Lego. Niezwykłe projekty
Tak ożywia ikony stolicy. Architektura PRL z Lego. Niezwykłe projekty
Zaczęło się od bólu głowy. Basia zmarła. Tak żegna ją szkoła
Zaczęło się od bólu głowy. Basia zmarła. Tak żegna ją szkoła
Wyłonił się bezszelestnie. Leśniczy zastygł. Słychać tylko oddech
Wyłonił się bezszelestnie. Leśniczy zastygł. Słychać tylko oddech
Jest wrogiem Putina. Mówi, jak długo potrwa wojna
Jest wrogiem Putina. Mówi, jak długo potrwa wojna
Planowali atak na Żydów. 37 i 26 lat więzienia dla ekstremistów
Planowali atak na Żydów. 37 i 26 lat więzienia dla ekstremistów
Zaskoczyli fanów Republiki. Finowie zatańczyli do polskiego przeboju
Zaskoczyli fanów Republiki. Finowie zatańczyli do polskiego przeboju
Lawina w Tatrach. Nie żyje 32-latek z Czech
Lawina w Tatrach. Nie żyje 32-latek z Czech
Szokujące zeznania ochroniarza. Książę Andrzej "przemycał" kobiety
Szokujące zeznania ochroniarza. Książę Andrzej "przemycał" kobiety
Nocny incydent w Luwrze. Zamknięto kilka sal
Nocny incydent w Luwrze. Zamknięto kilka sal
Piątek 13-tego? W Częstochowie mówią o cudzie
Piątek 13-tego? W Częstochowie mówią o cudzie